Báo động: Giun đũa trong chó sói đồng “đã lan ra trên toàn Alberta”

Các nhà nghiên cứu ở Calgary hồi tuần trước lên tiếng cảnh báo: Echinococcus Multilocularis, một loại giun đũa (tapeworm) sống ký sinh trong những con chó sói đồng, hiện đang xuất hiện trong các loài động vật hoang dã ở miền tây Canada.

Nghiên cứu được xuất bản trong một bức thư đăng trên tập san y khoa New England (New England Journal of Medicine), được khoa thú y của Đại học Calgary thực hiện, cho thấy echinococcus multilocularis đang rất phổ biến ở vùng miền tây Canada sau lần đầu tiên bị phát giác tại đây hồi năm 2012, và cũng vốn là đã có từ lâu ở châu Âu. Đây là một dòng giun đũa nhỏ xíu gốc từ Âu châu, được giới khoa học biết đến như là một dòng cực kỳ độc hại cho con người, hiện đã xuất hiện khắp nơi trong hoang dã trên toàn Alberta. Trường hợp đầu tiên xảy ra cho con người ở Canada vì mắc một bệnh giống như bướu (tumour-like disease) do echinococcus multilocularis gây ra gọi là bệnh Alveolar Echinococcosis (AE) đã được chẩn đoán hồi năm 2013.

Dr. Claudia Klein, một trong các tác giả của nghiên cứu, xác nhận phòng xét nghiệm của bà hiện đang có những mẫu cấu trúc di truyền DNA từ hầu hết trong số 14 người ở Canada cho đến giờ được chẩn đoán đã nhiễm loài ký sinh có thể gây chết người này. Tình hình có vẻ nghiêm trọng đến mức độ bác sĩ Klien nói rằng nếu một người chỉ cần tiếp xúc với trứng giun thì người đó có thể sẽ bị nhiễm nó. Vấn đề theo bà họ sẽ không thực sự để ý trong suốt nhiều năm sau mới biết rằng mình đã nhiễm trứng. Đến lúc đó, nó đã xâm nhập vào gan của họ, gây ra những thương tổn giống như là bị bướu (tumour-like lesions). Nếu bệnh này không được phát hiện và điều trị thì tỷ lệ tử vong là 90%, theo Dr Klien – một tỷ lệ rất nghiêm trọng đối với con người.

Bác sĩ Klein cũng cho biết rằng chó nhà có thể nhiễm loại giun này qua tiếp xúc với chó sói đồng bị nhiễm, hoặc là qua tiếp xúc với phân của con cáo (fox feces), hoặc do ăn những loài động vật ngậm nhấm chết mà nhiễm nó.

Cần biết, echinococcus multilocularis đã lan sang Canada từ những con chó mang qua từ châu Âu, và từ những con cáo đã được nhập cảng cách nay nhiều thập niên để dùng cho đi săn. Cáo và chó sói đồng nhiễm echinococcus multilocularis đã phát tán trứng giun trong phân của chúng và phân đó đã được những loài ngậm nhấm nhỏ, chẳng hạn chuột “deer mice” và chuột “vole” (có nhiều ở Âu-Á và Bắc Mỹ – xin xem thêm Google Image). Trong những loài ngậm nhấm này (được xem là các chủ thể trung gian), trứng giun sẽ trở thành ấu trùng, hình thành trong các bao nang lớn (large cysts). Các bao nang đó dần dà sẽ giết chết con vật ngậm nhấm, hoặc làm cho nó dễ trở thành mồi của những động vật như chó sói đồng hay cáo. Ấu trùng mà chó hoặc cáo ăn vào khi đó sẽ trở thành giun đũa trưởng thành, thế là kết thúc một chu kỳ sinh trưởng của loài ký sinh trùng này. Giun trưởng thành sau đó có thể truyền sang cho con người trên trái cây, hoặc qua đất trồng đã bị nhiễm, hoặc qua lông của một con chó bị nhiễm vì trứng giun quá nhỏ không thể nhìn thấy được. Dạng bệnh ở con người sẽ phát triển chậm trong nhiều năm và gây ra nhiều tổn thương trong cơ thể, thường là trong lá gan.

Cả Dr. Klein cùng với 2 đồng tác giả Dr. Alessandro Massolo – người từng giảng dạy môn sinh thái học sức khỏe động vật hoang dã tại U of C, hiện công tác tại đại học Pisa ở Ý, và Dr. Kinga Kowalewska-Grochowska thuộc đại học Alberta – đều đồng ý rằng các thợ săn và người bẫy thú chính là những người có rủi ro cao nhất sẽ nhiễm bệnh.

Mặc dù vậy, Dr Klein có trấn án rằng dân chúng không cần thiết phải hoảng loạn mà chỉ cần có ý thức về vấn đề là được, bởi vì thí dụ trong loài chó, sự xuất hiện và phổ biến của giun đũa echinococcus multilocularis là “thấp”. Hơn nữa, chủ chó có thể tự bảo vệ mình bằng cách rửa sạch tay sau khi nhặt lên phân chó. Các thợ săn, người bẫy thú, và những người có hệ miễn dịch suy yếu nói chung nên đi xét nghiệm máu để dò tìm sự hiện diện của các kháng thể vì tìm ra sớm sẽ tốt hơn. Các bác sĩ có thể điều trị bằng một loại thuốc kháng ký sinh.

Đính chính: Đại học Calgary trước đó trong một tin công bố cho báo chí có nói rằng mèo cũng có thể nhiễm giun đũa Echinococcus Multilocularis và sẽ lan truyền nó. Tuy nhiên, sau đó họ lại nói rõ là chỉ có loài chó, chẳng hạn cáo, chó nhà và chó sói, là loài có thể bị nhiễm ký sinh vật này.

Xem thêm

Nhận báo giá qua email