Chế độ ăn giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường

Nghiên cứu mới của một nhóm các nhà nghiên cứu Hoa Kỳ cho rằng, chế độ ăn uống lành mạnh dựa trên thực vật có liên quan đến việc giảm nguy cơ phát triển bệnh đái tháo đường.

Nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Diabetologia của Hiệp hội Nghiên cứu Bệnh đái tháo đường châu Âu (EASD) cho thấy, việc tiêu thụ các thực phẩm có nguồn gốc thực vật lành mạnh, bao gồm trái cây, rau, quả hạch, cà phê và các loại đậu, có liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc bệnh phát triển bệnh đái tháo đường type 2 (T2D) ở những người khỏe mạnh nói chung.

Nghiên cứu của Giáo sư Frank Hu và các đồng nghiệp tại Khoa Dinh dưỡng, Trường Y tế Công cộng Harvard TH Chan, Boston, MA, Hoa Kỳ, nhằm xác định chất chuyển hóa liên quan đến các chế độ ăn dựa trên thực vật khác nhau và điều tra mối liên quan có thể có giữa những cấu hình và nguy cơ phát triển T2D.

Nhóm nghiên cứu đã tiến hành phân tích các mẫu huyết tương và khẩu phần ăn của 10.684 người tham gia. Những người tham gia ở tuổi trung bình là 54 tuổi và có chỉ số khối cơ thể trung bình (BMI) là 25,6kg / m 2. Các nhà nghiên cứu cũng phân loại chế độ ăn dựa trên thực vật là “lành mạnh” và “không lành mạnh”, dựa trên lượng thực phẩm nhất định mà mọi người đã ăn. Sau khi thiết lập việc tuân thủ chế độ ăn dựa trên thực vật, các nhà nghiên cứu đã xác định các chất đa chuyển hóa và cuối cùng đánh giá mối liên quan giữa chúng và bệnh đái tháo đường type 2.

Hơn 90% trường hợp mắc bệnh đái tháo đường là type 2, và tình trạng này là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe trên toàn thế giới. Tỷ lệ mắc bệnh trên toàn cầu ở người lớn đã tăng hơn gấp ba lần trong vòng chưa đầy hai thập kỷ, với số ca mắc bệnh tăng từ khoảng 150 triệu người vào năm 2000 lên hơn 450 triệu người vào năm 2019 và dự kiến sẽ tăng lên khoảng 700 triệu người vào năm 2045.

Khi phân tích các chất chuyển hóa trong huyết tương, kết quả cho thấy rằng các mức độ khác nhau dựa trên việc mọi người ăn thực phẩm từ thực vật “lành mạnh” hay “không lành mạnh”. Những người có hồ sơ phản ánh chế độ ăn uống lành mạnh dựa trên thực vật và chế độ ăn tổng thể dựa trên thực vật có giảm nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường type 2, bất kể chỉ số BMI hoặc các yếu tố nguy cơ khác.

Tuy nhiên, hiệu quả tương tự không được thấy ở những người có chế độ ăn uống không lành mạnh. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng những người phát triển bệnh đái tháo đường type 2 có nhiều khả năng ăn ít thực phẩm có nguồn gốc thực vật hơn. Ngoài ra, nhóm này có chỉ số BMI trung bình cao hơn, có nhiều khả năng bị tăng huyết áp và mức cholesterol, sử dụng các loại thuốc huyết áp và cholesterol, có tiền sử gia đình mắc bệnh đái tháo đường và ít hoạt động thể chất hơn.

Khi các nhà nghiên cứu đánh giá dữ liệu sau khi điều chỉnh các chất chuyển hóa nhất định dành riêng cho một số thực phẩm có nguồn gốc thực vật “lành mạnh”, mối liên hệ giữa chế độ ăn dựa trên thực vật và bệnh đái tháo đường type 2 là không mạnh, cho thấy rằng một số hợp chất nhất định được tìm thấy trong thực vật “lành mạnh” trong thực phẩm có thể có tác động lớn đến việc giảm nguy cơ bệnh đái tháo đường type 2 nói chung.

“Các chất chuyển hóa riêng lẻ từ việc tiêu thụ thực phẩm thực vật giàu polyphenol như trái cây, rau, cà phê và các loại đậu đều có liên quan chặt chẽ đến chế độ ăn uống lành mạnh dựa trên thực vật và giảm nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường”, Giáo sư Frank Hu cho biết trong một thông cáo báo chí.

Các tác giả nhóm nghiên cứu kết luận: Ăn thực phẩm có nguồn gốc thực vật lành mạnh hơn có liên quan đến việc giảm nguy cơ phát triển bệnh đái tháo đường type 2. Nghiên cứu này cho thấy vai trò có lợi của chế độ ăn uống lành mạnh dựa trên thực vật trong việc ngăn ngừa bệnh đái tháo đường và cung cấp những hiểu biết mới cho cuộc điều tra trong tương lai… .

Mặc dù, những khám phá của nhóm nghiên cứu về các chất chuyển hóa trung gian hiện rất hấp dẫn nhưng vẫn cần các nghiên cứu sâu hơn để xác nhận vai trò của chúng trong mối liên hệ của chế độ ăn dựa trên thực vật và nguy cơ phát triển bệnh đái tháo đường type 2.

Thực phẩm thực vật không lành mạnh:

Ngũ cốc tinh chế

Các loại nước ép trái cây

Khoai tây

Đồ uống có đường

Kẹo / món tráng miệng

Thực phẩm thực vật lành mạnh:

Các loại ngũ cốc

Trái cây

Rau

Các loạt nut (hạnh nhân; hạt điều; hạt dẻ; hazelnut; hạt thông; pistachio; walnut…)

Cây họ đậu

Cách giảm nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường type 2

Một số bước mọi người có thể thực hiện để giảm nguy cơ mắc bệnh, bao gồm:

Thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh

Di chuyển, vận động nhiều hơn và giảm các hành vi ít vận động

Bỏ hút thuốc

Ăn nhiều chất xơ, khoảng 30–40g / ngày

Ưu tiên protein trong bữa ăn.

Hoàng Nam (Theo verywellhealth)