ĐỨA TRẺ THỨ 44

ĐỨA TRẺ THỨ 44

Tom Rob Smith

Dịch giả: Võ Hồng Long

Leo nhìn Aleksandr, người đầu tiên gã gặp khi xuống chuyến tàu từ Moscow, người đã kiếm cho gã điếu thuốc, người đã giúp gã tìm kiếm trong rừng. Gã không thể làm gì để giúp anh ta.

Nesterov liếc vào phòng vé, nhìn xuống nhân viên của mình, vẫn choáng váng trên sàn, xấu hổ vì bị áp đảo.

– Lôi cậu ta ra.

Hai nhân viên đi vào và giúp người bị thương lên xe. Chứng kiến điều anh ta đã làm với quân của mình, cấp phó của Nesterov thụi một đấm vào mặt Aleksandr. Trước khi anh ta kịp đánh tiếp, Nesterov đã can:

– Đủ rồi.

Anh ta đi quanh nghi can, cân nhắc lời lẽ:

– Tôi thật thất vọng thấy cậu làm chuyện này: tôi chưa bao giờ nghĩ đó là cậu.

Aleksandr phun máu xuống sàn nhưng không đáp. Nesterov nói tiếp:

– Cho tôi biết tại sao?

– Tại sao ư? Tôi không biết tại sao.

– Cậu đã phạm một tội rất nghiêm trọng. Quan tòa sẽ cho cậu ít nhất năm năm, và ông ta không quan tâm cậu đã nói xin lỗi bao nhiêu lần.

– Tôi chưa nói xin lỗi.

– Can đảm đấy, Aleksandr, nhưng cậu có can đảm như vậy không nếu mọi người biết? Cậu sẽ bị sỉ nhục, bị ghét bỏ. Thậm chí sau năm năm ở tù, cậu sẽ không thể sống hay làm việc ở đây nữa. Cậu mất hết.

Leo bước đến:

– Chỉ hỏi cậu ta thôi.

– Có một cách để tránh được nỗi ô nhục này. Chúng tôi cần danh sách tất cả đàn ông trong thị trấn này có quan hệ tình dục với những đàn ông khác, những đàn ông quan hệ tình dục với những người đàn ông trẻ hơn, những người đàn ông quan hệ tình dục với các cậu bé. Cậu sẽ giúp chúng tôi lập danh sách này.

– Tôi không biết bất kỳ ai khác. Đây là lần đầu tôi…

– Nếu cậu quyết định không giúp thì chúng tôi sẽ bắt cậu, đưa cậu ra tòa, và mời cha mẹ cậu đến tòa. Giờ họ đã chuẩn bị đi ngủ chưa? Tôi có thể cử người đi xem thử, và đưa họ xuống.

– Đừng.

– Hợp tác với chúng tôi thì có lẽ chúng tôi sẽ không cần phải nói gì cho cha mẹ cậu. Hợp tác với chúng tôi rồi thì có lẽ cậu sẽ không phải ra tòa. Có lẽ điều hổ thẹn này được giữ kín.

– Chuyện là thế nào?

– Vụ giết một cậu bé. Cậu sẽ lao động công ích và sửa chữa sai phạm của mình. Cậu có lập danh sách không?

Aleksandr sờ vệt máu nơi miệng:

– Chuyện gì sẽ xảy ra cho những người trong danh sách?

Chương 36

29 tháng ba

Leo ngồi bên mép giường nghĩ ngợi về việc làm sao nỗ lực của gã nhằm mở lại vụ điều tra lại đẩy đến cuộc tàn sát toàn thành phố. Trong tuần qua, dân quân đã lùng bắt một trăm năm mươi người đồng tính. Chỉ riêng hôm nay Leo đã bắt sáu người, đưa con số người gã bắt lên hai mươi. Một số bị bắt tại nơi làm việc, bị còng tay giải đi trước sự chứng kiến của đồng nghiệp.

Những người khác bị bắt tại nhà riêng, căn hộ, bị giải đi khỏi gia đình – vợ họ van xin, tin rằng hẳn có sự nhầm lẫn nào đấy, không thể hiểu được những cáo buộc.

Nesterov có lý do để hài lòng. Khá tình cờ, anh ta tìm ra được một kẻ đáng khinh ghét thứ hai: một nghi can anh ta có thể gọi là giết người mà không làm xáo trộn lý thuyết xã hội. Giờ anh ta có thể tuyên bố rằng họ đang khởi động một cuộc săn lùng kẻ giết người lớn nhất mà dân quân Voualsk từng phát động, một lời tuyên bố có thể khiến anh ta tiêu tan sự nghiệp nếu anh ta không nhằm vào một nhóm thiểu số người không thể tha thứ như vậy. Do thiếu phòng giam, các văn phòng được chuyển thành phòng giam và phòng thẩm vấn tạm thời. Thậm chí với những biện pháp ứng biến này họ vẫn buộc phải nhốt vài người chung một phòng, bảo vệ được chỉ thị rõ phải luôn theo dõi những người này. Nguyên nhân là do lo ngại có những hành vi tình dục lầm lạc tự phát. Không ai biết rõ mình đang đối mặt chuyện gì. Nhưng họ chắc chắn nếu sinh hoạt tình dục như vậy mà diễn ra tại trụ sở dân quân là họ làm tổn hại trụ sở. Nó lẽ ra là một sự lăng mạ nguyên tắc công lý. Bên cạnh sự cẩn mật cao độ này, mọi nhân viên còn được xếp lịch làm việc theo ca mười hai tiếng, tra hỏi những nghi can liên tục, hai mươi tư tiếng mỗi ngày. Leo buộc phải hỏi đi hỏi lại chừng ấy câu hỏi, từ những câu trả lời phải lựa chọn ra điểm bất nhất dù là nhỏ nhoi nhất. Gã đã thực hiện nhiệm vụ này như một người máy vô tri, tin ngay cả trước khi họ bắt một ai rằng những người này vô tộỉ.

Danh sách của Aleksandr bị rà từng người một. Khi lập danh sách này, anh ta giải thích rằng anh ta có thể làm vậy không phải vì anh ta từng chung đụng, ít nhất cũng không tới mức có quan hệ tình dục với chừng một trăm người. Thực tế, nhiều cái tên trong danh sách là những người anh ta chưa bao giờ gặp. Thông tin của anh ta có được là do trò chuyện với chừng mười người mà anh ta đã có quan hệ tình dục. Mỗi người kể lại mối quan hệ của mình với những người khác nên, tựu trung lại, có thể vẽ ra một sơ đồ những mối quan hệ tình dục trong đó mỗi người biết vị trí của mình trong mối tương quan với người khác.

Leo đã nghe lời giải thích này, một thế giới ngầm mở ra, một tồn tại niêm phong kín đáo hình thành trong phạm vi gần như toàn xã hội. Sự nguyên vẹn của những tem niêm phong là thiết yếu. Aleksandr mô tả là những người trong danh sách gặp nhau tình cờ trong những tình huống quen thuộc, đứng xếp hàng mua bánh mì, ăn cùng bàn trong căn tin nhà máy. 

Trong bối cảnh thường nhật này, việc trò chuyện ngẫu nhiên bị cấm đoán, chỉ được phép nhiều nhất là một cái liếc nhìn, và thậm chí điều đó cũng cần phải ngụy trang. Những quy tắc này được đưa ra không phải do thỏa thuận hay mệnh lệnh, không ai cần phải nói ra, chúng xuất phát từ sự tự vệ.

Ngay khi làn sóng bắt bớ đầu tiên diễn ra, tin tức về vụ thanh trừng hẳn đã lan ra trong toàn cộng đồng của họ. Những điểm gặp gỡ bí mật – không còn bí mật nữa – trở nên vắng vẻ. Nhưng biện pháp đối phó tuyệt vọng này đã vô ích. Đã có cái danh sách. Cái niêm phong quanh thế giới của họ đã bị xé. Nesterov không cần phải bắt người đang làm hành vi tình dục suy đồi. Thấy tên của mình được liệt kê ra, hết người này đến người khác, và nhận ra giới của mình bị vỡ, hầu hết mọi người chịu thua trước sức ép sự phản bội này. Như chiếc tàu ngầm Đức đã nấp dưới mặt nước quá lâu, bỗng dưng họ thấy tất cả vị trí của mình bị tiết lộ. Khi họ buộc phải lộ diện, họ được ban cho một lựa chọn, không nhiều nhặn lắm tuy nhiên cũng là một lựa chọn: họ có thể phản bác buộc tội kê gian và đối mặt với kiểm sát, chắc chắn có bản án, bỏ tù, vân vân. Hoặc họ chỉ mặt kẻ đồng tính chịu trách nhiệm cho tội ác kinh khủng này, tội giết một cậu bé.

Như Leo có thể dám chắc, Nesterov dường như tin rằng tất cả những người này bị một chứng bệnh nào đó. Trong khi vài người bị bệnh theo nghĩa nhẹ nhàng nhất, bị giày vò vì tình cảm dành cho đàn ông khác như một người bình thường bị hành hạ bởi chứng đau đầu kinh niên, những người khác thì lại bị bệnh nghiêm trọng, những triệu chứng biểu hiện dưới dạng nhu cầu với những bé trai. Đây là dạng đồng tính cực đoan nhất. Kẻ giết người là một kẻ như thế.

Khi Leo đưa ra các bức ảnh hiện trường tội phạm, những bức ảnh chụp cậu bé bị phanh bụng, tất cả nghi can đều phản ứng như nhau – họ khiếp sợ, hoặc ít nhất cũng tỏ ra như vậy. Ai có thể làm một điều như vậy? Không phải một trong số họ, không phải bất cứ ai mà họ biết. Không ai trong số họ thích các cậu bé. Nhiều người cũng có con. Mỗi người đều quả quyết: họ không biết kẻ giết người nào trong giới của mình, và họ sẽ không bao che cho hắn ta nếu họ biết. Nesterov những hy vọng sẽ bắt được kẻ bị tình nghi chính trong vòng một tuần. Sau một tuần, họ không có gì để khoe khoang ngoại trừ một danh sách dài ra. Nhiều cái tên được thêm vào, một số chỉ là do thù hằn. Danh sách trở thành một thứ vũ khí hiệu quả thực khủng khiếp. Các dân quân đưa tên kẻ thù của họ vào, cho rằng những người này được nhắc đến trong lời thú tội. Một khi tên đã vào danh sách, thật khó có thể cho là vô tội. Nên số người bị bắt giữ tăng lên từ một trăm tới gần một trăm năm mươi.

Nản lòng vì không có tiến triển, MGB địa phương đã đề nghị để họ tiếp quản việc thẩm vấn, có ám chỉ dùng tra tấn. Trước sự thất vọng của Leo, Nesterov đã đồng ý. Mặc dù sàn nhà lốm đốm những máu nhưng vẫn không có bước đột phá nào. Nesterov không còn lựa chọn nào khác là khởi tố một trăm năm mươi người này, hy vọng việc này sẽ khiến một trong số họ phải nói ra. Ba người đã nản lòng và bắt đầu chỉ điểm. Tuy nhiên, không ai trong số họ nêu ra cùng một người. Không chấp nhận rằng hướng điều tra của mình sai lệch, Nesterov tự cho mình đang đương đầu với một dạng liên minh tội phạm, đồi bại – niềm vinh dự của những kẻ có hành vì lệch lạc.

Leo giận dữ, gã đến gặp cấp trên của mình:

– Những người này vô tội.

Nesterov nhìn chằm chằm gã, khó hiểu:

– Tất cả những kẻ này có tội. Vấn đề là ai đã phạm cả tội giết người.

* * *

Raisa nhìn Leo đập gót ủng vào nhau. Những mẩu tuyết bẩn rơi ra sàn. Gã nhìn xuống, không biết cô đang ở trong phòng. Cô thấy sự thất vọng của gã thật khó mà chịu đựng. Gã đã tin, thật lòng tin, rằng cuộc điều tra của gã mở ra một cơ hội. Gã đã đặt hy vọng vào một giấc mơ hão huyền về chuộc tội: hành động công lý cuối cùng. Đấy là ý tưởng mà cô đã nhạo báng vào đêm hôm đó ở trong rừng. Nhưng nó còn bị nhạo báng tàn nhẫn hơn nhiều bởi sự xoay chuyển tình hình. Trong khi theo đuổi công lý, gã đã gây ra sự kinh hoàng. Trong quá trình truy tìm kẻ giết người, một trăm năm mươi người đàn ông có thể sẽ mất mạng, nếu không theo nghĩa đen thì ở một mức độ khác – họ sẽ mất gia đình, mái ấm. Và cô nhận ra, khi thấy đôi vai thõng xuống và khuôn mặt gầy rộc đi của chồng mình, rằng gã chưa bao giờ làm gì mà không tin vào điều đó. Không một chút hoài nghi hay toan tính ở gã. Nếu điều này đúng thì hẳn gã cũng tin vào hôn nhân của họ: hẳn gã tin rằng nó được xây dựng trên tình yêu. Dần dần, tất cả mọi sự tưởng tượng gã dựng lên đã tan tác. Raisa thấy ghen tị với gã. Thậm chí bây giờ, thậm chí sau tất cả những gì xảy ra, gã vẫn còn hy vọng được. Gã vẫn muốn tin vào điều gì đó. Cô bước đến, ngồi bên cạnh gã trên giường. Ngập ngừng, cô cầm tay gã. Gã ngạc nhiên nhìn cô nhưng không nói gì, đón lấy cử chỉ đó. Rồi họ cùng nhìn tuyết bắt đầu tan.

Chương 37

30 tháng ba

Trại mồ côi 80 là tòa nhà gạch năm tầng với hàng chữ sơn trắng phai màu bên hông: LAO ĐỘNG CHĂM CHỈ TUỔI THỌ TĂNG LÊN. Trên mái nhà có một dãy dài những ống khói. Trại mồ côi trước đây là một nhà máy nhỏ. Giẻ rách bẩn thỉu treo khắp các cửa sổ song chắn nên rất khó nhìn vào bên trong. Leo gõ cửa. Không ai trả lời. Gả thử vặn núm cửa. Cửa khóa. Gã đến cửa sổ, gõ lên mặt kính. Mấy miếng giẻ vén ra. Khuôn mặt một cô bé xuất hiện chừng hơn một giây, sự xuất hiện của một cái bẩn thỉu, trước khi mớ giẻ đổ về chỗ cũ.

Đi cùng Leo là Moiseyev, gã dân quân mà Leo cho là chỉ nhỉnh hơn kẻ côn đồ mặc quân phục một chút.

Sau khi chờ một lúc lâu, cánh cửa mở ra. Một ông già cầm chùm chìa khóa đồng nhìn chằm chằm hai người. Thấy đồng phục của họ, vẻ mặt ông ta biến từ bực dọc sang nể trọng. Ông ta hơi cúi đầu:

– Tôỉ có thể làm gì cho các anh?

– Chúng tôi đến vì một cậu bé bị giết.

Phòng lớn của trại trẻ từng là sàn nhà máy. Toàn bộ máy móc đã được dọn đi và nó được chuyển thành phòng ăn, không phải bằng cách thêm bàn ghế, vì chẳng có cái nào cả, mà là vì khắp sàn nhà đầy lũ trẻ đang ngồi khoanh chân, tựa vào nhau và đang cố để ăn. Mỗi đứa ôm chặt một cái bát gỗ đựng thứ có vẻ như là xúp cải bắp lõng bõng. Tuy nhiên, dường như chỉ những đứa lớn nhất mới có thìa: Những đứa còn lại ngồi chờ thìa hoặc húp ngay trong bát. Khi một đứa ăn xong, nó liếm thìa từ đầu đến cán rồi mới đưa cho đứa bên cạnh.

Đây là kinh nghiệm đầu tiên của Leo về một trại trẻ mồ côi. Gã bước lại gần, quan sát căn phòng. Thật khó đoán được có bao nhiêu đứa – hai trăm, ba trăm – tuổi từ bốn đến mười bốn. Không đứa nào thèm để ý đến Leo: chúng còn mải ăn hoặc nhìn đứa bên cạnh, chờ lấy thìa. Không ai nói gì. Âm thanh duy nhất nghe được là tiếng vét trong bát và tiếng húp xì xụp. Leo quay sang ông già:

– Ông là giám đốc cơ sở này?

Văn phòng giám đốc ở tầng hai, quay mặt về phía sàn nhà máy đầy lũ trẻ, giống như thể chúng được sản xuất hàng loạt. Trong văn phòng, có vài cậu thanh thiếu niên, lớn tuổi hơn những đứa dưới tầng. Chúng đang chơi bài trên bàn giám đốc. Ông giám đốc vỗ tay:

– Thôi nào, về chơi tiếp trong phòng các cháu đi.

Mấy thằng bé nhìn Leo và Moiseyev. Leo chỉ có thể cho rằng sự tức giận của chúng là vì bị bảo phải làm gì. Chúng có đôi mắt khôn ngoan, già trước tuổi. Không nói gì, chúng đồng loạt cử động, như một đàn chó hoang, nhặt bài lên, những que diêm – dùng để sát phạt – rồi đi ra.

Khi chúng đi rồi, ông giám đốc rót cho mình một ly rượu và ra dấu cho Leo và Moiseyev ngồi xuống. Moiseyev ngồi xuống. Leo vẫn đứng, quan sát căn phòng. Có một chiếc tủ đơn đựng hồ sơ bằng kim loại. Ngăn dưới cùng có một vết lõm do một cú đá. Ngăn trên cùng hé mở và những tài liệu nhàu nát lòi ra tứ phía:

– Có một cậu bé bị giết trong rừng. Ông đã nghe chuyện này chưa?

– Một vài dân quân khác đã đến đây cho tôi xem mấy bức ảnh cậu bé, hỏi tôi có biết nó là ai không. Tôi e là không.

– Nhưng ông không thể biết chắc liệu ông có mất đứa bé nào không sao?

Ông giám đốc gãi tai:

– Chúng tôi có bốn người trông coi chừng ba trăm đứa. Bọn trẻ đến rồi đi. Bao giờ cũng có những đứa mới. Các anh phải thứ lỗi cho tôi vì lơ là chuyện giấy tờ chứ.

– Có đứa nào trong cơ sở này bán dâm không?

– Những đứa lớn làm bất cứ điều gì chúng muốn. Tôi không thể theo dõi chúng được. Chúng có say không ư? Có. Chúng có bán dâm không ư? Rất có thể, mặc dù tôi không cho phép điều đó nhưng tôi cũng không dính dáng gì đến chuyện này, và tôi chắc chắn không trục lợi từ chuyện đó. Công việc của tôi là đảm bảo cho chúng có cái ăn và chỗ ngủ. Và xét nguồn lực của mình, tôi đã làm rất tốt. Tôi nói vậy không phải mong được khen ngợi.

Ông giám đốc đưa họ lên tầng trên, đến chỗ ngủ. Khi họ đi qua phòng tắm, ông ta nói:

– Anh nghĩ rằng tôi thờ ơ với quyền lợi của bọn trẻ? Không đâu, tôi đã cố hết sức. Tôi đảm bảo chúng tắm hằng tuần, tôi bảo đảm chúng cắt tóc và bắt chấy rận hằng tháng. Tôi luộc hết quần áo cho chúng. Tôi không để trại trẻ này có chấy rận. Các anh cứ đến bất kỳ trại trẻ nào khác thì sẽ thấy tóc bọn trẻ nhung nhúc những chấy, lông mày chúng đầy những rận. Thật ghê tởm. Ở đây thì không. Không phải vì thế mà chúng cảm ơn tôi.

– Chúng tôi có thể nói chuyện riêng với bọn trẻ được không? Có lẽ chúng ngại khi ông có mặt.

Ông giám đốc cười:

– Chúng không sợ tôi đâu. Nhưng tất nhiên rồi…

Ông ta chỉ về lượt cầu thang:

– Mấy đứa lớn sống ở tầng trên cùng. Trên đấy như lãnh địa riêng của chúng.

Phòng ngủ tầng trên, lọt thỏm dưới mái nhà, không có giường, chỉ có vài tấm nệm mỏng trên sàn. Những đứa lớn rõ ràng ăn trưa lúc nào chúng muốn; chắc chắn chúng đã ăn và lấy phần thức ăn ngon nhất.

Leo bước vào phòng đầu tiên ở đầu cầu thang. Gã bắt gặp một cô bé nấp sau cửa và thấy ánh kim loại. Cô bé thủ sẵn một con dao. Thấy đồng phục của gã, cô bé giấu đi, lưỡi dao biến mất trong nếp váy.

– Chúng cháu nghĩ các chú là bọn con trai kia. Chúng không được vào đây.

Ước chừng có hai mươi cô bé, tuổi từ mười bốn đến mười sáu, nhìn chằm chằm Leo, mặt đanh lại. Trong đầu Leo dội lại lời hứa với Anatoly Brodsky rằng hai đứa bé được an toàn dưới sự chăm sóc của một trại trẻ ở Moscow. Đó là một cam đoan hợm hĩnh, rỗng tuếch. Giờ Leo đã hiểu. Brodsky nói đúng. Hai cô bé kia sẽ sống tốt hơn nếu chúng tự xoay xở, chăm sóc lẫn nhau.

– Các cậu bé ngủ ở đâu?

Những đứa con trai lớn tuổi, vài đứa đã ở trong phòng giám đốc, đã túm tụm ở cuối phòng của chúng mà chờ, nghĩ là họ sẽ đến. Leo vào phòng và quỳ xuống, đặt một album ảnh trên sàn trước mặt chúng:

– Chú muốn các cháu nhìn những tấm ảnh này, rồi nói cho chú xem có ai trong những người này đã từng tiếp cận các cháu, cho các cháu tiền để có quan hệ tình dục.

Không đứa nào động đậy hay tỏ ý rằng giả thiết của gã là đúng:

– Các cháu không làm gì sai cả. Các chú cần các cháu giúp.

Leo mở album, từ từ lật các trang ảnh. Gã lật hết. Bọn trẻ nhìn các bức ảnh nhưng không phản ứng gì. Gã lật lại. Vẫn không có phản ứng nào từ mấy cậu bé. Gã định gấp album lại thì một cậu bé đứng ở sau giơ tay ra chỉ vào một bức ảnh.

– Người này đã đề nghị với cháu à?

– Trả tiền cho cháu.

– Ông ta trả tiền cho cháu?

– Không, chú trả tiền cho cháu rồi cháu sẽ nói. Leo và Moiseyev chung tiền, cho cậu bé ba rúp. Cậu bé lật album, dừng lại ở một trang và chỉ vào một trong những bức ảnh: – Người này trông giống người đấy.

– Vậy không phải người này?

– Không, nhưng giống.

– Cháu biết tên ông ta không?

– Không.

– Cháu có thể nói gì đó về ông ta không?

– Đưa cháu tiền.

Moiseyev lắc đầu, không chịu trả thêm:

– Chúng ta có thể bắt cháu vì trục lợi. Chặn ngay lời đe dọa, Leo lấy ra số tiền còn lại của gã, đưa nó cho đứa bé. – Chú còn chừng này thôi.

– Ông ta làm trong bệnh viện.

Chương 38

Cùng ngày

Leo rút súng ra. Họ đang ở tầng trên cùng chung cư số 7: căn số14 ở cuối hành lang. Họ được nhân viên bệnh viện cho địa chỉ này. Kẻ bị tình nghi cáo ốm và đã nghỉ một tuần, khoảng thời gian ấy nghĩa là, nếu tất cả nhân viên MGB không bận rộn việc thẩm vấn, anh ta chắc chắn đã bị nghi vấn rồi. Hóa ra ngày đầu nghỉ ốm của anh ta trùng với làn sóng bắt bớ đầu tiên đối với cộng đồng đồng tính của thị trấn.

Leo gõ cửa. Không có tiếng trả lời. Gã gọi to, xưng tên và nghề nghiệp. Không có ai trả lời. Moiseyev giơ ủng, sẵn sàng đạp ổ khóa. Cánh cửa mở ra.

Thấy súng chĩa vào mình, bác sĩ Tyapkin giơ tay và lùi lại. Leo gần như không nhận ra anh ta. Đây chính là người đã giúp gã kiểm tra thi thể cô bé, vị bác sĩ uy tín bị thuyên chuyển từ Moscow về đây. Tóc và mắt anh ta hoang dại. Anh ta sụt cân. Quần áo nhàu nhĩ. Leo đã gặp nhiều người bị suy nhược vì lo lắng; gã đã thấy cơ bắp mất đi hình dạng và sức mạnh như thể bị nỗi sợ gặm nhấm.

Leo dùng chân đẩy cửa mở ra, quan sát căn hộ.

– Anh ở một mình?

– Con trai út tôi ở đây. Nhưng cháu đang ngủ.

– Nó bao nhiêu tuổi.

– Bốn tháng.

Moiseyev bước vào, đập báng súng lên mũi Tyapkin. Tyapkin khuỵu xuống, máu chảy vào bàn tay bụm lại. Moiseyev, cấp cao hơn, ra lệnh cho Leo:

– Khám xét ông ta.

Moiseyev bắt đầu khám xét căn hộ. Leo cúi xuống, giúp Tyapkin đứng lên, đưa anh ta vào bếp và đỡ anh ta ngồi xuống ghế.

– Vợ anh đâu?

– Đi mua đồ ăn… cô ấy sẽ về ngay thôi.

– Bệnh viện bảo anh bị ốm.

– Đúng vậy, ở mức độ nào đấy. Tôi nghe về vụ bắt bớ. Tôi biết chỉ là vấn đề thời gian trước khi các anh tìm đến đây.

– Cho tôi biết chuyện gì xảy ra.

– Tôi đã điên rồ, không còn lời giải thích nào khác cho điều ấy cả. Tôi không biết tuổi của nó. Nó còn nhỏ. Có lẽ mười lăm mười sáu. Tôi không muốn ai đó có thể nói chuyện với tôi hoặc đi kể lại cho người khác về tôi. Tôi không muốn phải gặp họ nữa. Hoặc trông thấy họ. Hoặc nói chuyện với họ. Tôi muốn ẩn danh. Tôi đã lập luận rằng sẽ không ai đi nghe một đứa trẻ mồ côi. Lời của nó chẳng đáng tin. Tôi có thể cho nó ít tiền và thế là xong. Tôi muốn một kẻ vô hình – anh có hiểu không?

Sau khi khám xét qua loa, Moiseyev quay lại phòng và cho súng vào bao. Anh ta nắm lấy cái mũi gãy của Tyapkin, vặn mẩu xương vỡ sang trái rồi phải, khiến tay bác sĩ kêu lên đau đớn. Một đứa trẻ thức dậy ở phòng bên và cất tiếng khóc:

– Ông đóng cọc những đứa bé này rồi giết chúng hả?

Molseyev buông mũi Tyapkin ra. Tay bác sĩ ngã xuống sàn, co rúm người lại. Phải một lúc sau anh ta mới nói được:

– Tôi không quan hệ với nó. Tôi chưa làm được. Tôi chưa làm được. Tôi đã đề nghị nó, đã trả tiền cho nó, nhưng tôi không thể làm được. Tôi đã bỏ đi.

– Đứng lên. Chúng ta đi.

– Chúng ta phải đợi vợ tôi về – không thể bỏ mặc con tôi được.

– Đứa bé sẽ sống. Mày đứng lên.

– Ít nhất để tôỉ cầm máu chứ.

Moiseyev gật đầu:

– Để mở cửa phòng tắm.

Tyapkin rời bếp và lảo đảo vào nhà tắm, để lại dấu tay dính máu trên cửa, cửa để mở theo lệnh. Moiseyev quan sát căn hộ. Leo có thể nói anh ta ghen tị. Tay bác sĩ có một ngôi nhà đẹp đẽ. Tyapkin xả nước trong bồn, lấy khăn chấm lên mũi và nói, vẫn quay lưng về phía họ:

– Tôi xin lỗi về điều đã làm. Nhưng tôi chưa bao giờ giết ai cả. Các anh phải tin tôi. Không phải bởi tôi nghĩ danh tiếng bị hủy hoại. Tôi biết mình là kẻ thối tha. Nhưng kẻ khác đã giết cậu bé kia, hắn phải bị bắt.

Moiseyev trở nên mất kiên nhẫn:

– Thôi đi.

– Tôi chúc các anh may mắn.

Nghe mấy lời đó, Leo chạy vào phòng tắm, xoay Tyapkin lại. Cắm trong tay anh ta là cái ống tiêm. Chân anh ta nhũn ra. Anh ta ngã xuống. Leo chụp lấy anh ta, đặt nằm xuống sàn, rút ống tiêm ra. Gã bắt mạch. Tyapkin đã chết. Moiseyev nhìn xuống cái xác:

– Thế sẽ khiến công việc của ta dễ dàng hơn.

Leo nhìn lên. Vợ Tyapkin đã về. Chị ta đang đứng ở cửa, tay cầm tạp phẩm mua cho gia đình.

***

Aleksandr đóng cửa phòng vé. Như anh ta biết, Nesterov đã giữ lời hứa. Bí mật sinh hoạt tình dục của anh ta được giữ kín. Không một khách hàng nào liếc nhìn anh ta với vẻ kỳ lạ. Không ai nhỏ to gì về anh ta. Gia đình không lảng tránh anh ta. Bà mẹ vẫn yêu anh ta. Ông bố vẫn cảm ơn anh ta vì công việc nặng nhọc. Cả hai người họ vẫn tự hào về anh ta. Cái giá của sự yên bình này là tên của hơn một trăm người, những người đã bị vây bắt trong khi Aleksandr tiếp tục bán vé, trả lời các câu hỏi của hành khách, và xử lý công việc điều hành hằng ngày ở nhà ga. Cuộc sống anh ta đã trở lại bình thường. Công việc thường ngày giống hệt nhau. Anh ăn tối với bố mẹ, đưa ông bố đến bệnh viện. Anh lau dọn nhà ga, đọc báo. Tuy nhiên, anh không còn đi xem phim nữa. Thực sự, anh ta không còn vào trung tâm thị trấn nữa. Anh ta sợ những người anh ta sẽ gặp, có lẽ là người dân quân nhếch mép cười ranh mãnh với anh ta. Thế giới của anh ta co lại. Nhưng nó đã co lại khi anh từ bỏ giấc mơ trở thành một vận động viên, và anh ta tự nhủ sẽ thích nghi được như anh ta đã thích nghi trước đây.

Sự thật từng giây phút anh ta đã tự hỏi liệu những người đàn ông kia có đoán được anh ta phản bội họ không. Có lẽ họ đã nghe. Con số rất lớn những người bị bắt nghĩa là họ có lẽ buộc phải ở cùng phòng giam với nhau. Họ còn làm gì khác nữa ngoài việc đoán xem ai là người đã lập danh sách? Lần đầu tiên trong đời họ, họ không còn gì phải che giấu. Và khi anh ta nghĩ về những người kia, anh thấy mình ao ước có thể đổi tự do của mình lấy sự nhục nhã công khai ở một trong những phòng giam đó. Tuy nhiên, anh ta sẽ không được chào đón ở đó. Anh ta không còn chỗ nào, trong thế giới này cũng như trong thế giới của họ.

Anh ta đóng cửa phòng vé, khóa lại rồi kiểm tra ổ khóa ở phòng lớn. Anh ta cho chìa khóa vào túi và bước đến sân ga. Một cặp vợ chồng đang đợi tàu. Anh ta nhận ra họ vì thấy quen mặt mặc dù không biết tên. Họ vẫy chào anh ta và anh ta vẫy tay chào lại, bước đến cuối sàn ga, nhìn con tàu chạy đến. Con tàu này đến đúng giờ. Aleksandr bước xuống sân ga và nằm ngang đường ray, nhìn lên bầu trời đêm.

Anh ta hy vọng cha mẹ mình sẽ tin bức thư anh ta để lại. Trong bức thư anh ta giải thích rằng anh ta chưa bao giờ phục hồi sau nỗi thất vọng không được trở thành vận động viên chạy đường dài. Và anh ta sẽ không bao giờ tha thứ cho bản thân vì đã làm cha mình thất vọng.

Chương 39

Cùng ngày

Bốn năm qua Nesterov cứ hứa hẹn với gia đình mình một chỗ ở tốt hơn, một lời hứa anh từng nhắc lại thường xuyên, mãi cho đến gần đây. Anh không còn tin họ sẽ được phân chỗ ở tốt hơn; không còn tin nếu anh ta làm việc chăm chỉ, nếu vợ anh ta làm việc chăm chỉ, công sức của họ sẽ biến thành lợi ích vật chất. Họ sống trên phố Kropotkinsky, ngoại ô thị trấn, gần các nhà máy gỗ. Những ngôi nhà trên phố này được xây dựng bừa bãi; tất cả có hình dạng và kích thước khác nhau. Nesterov dành nhiều thời gian rảnh rỗi để cải tạo ngôi nhà. Anh là một thợ mộc có tay nghề và đã thay những khung cửa sổ, cánh cửa. Nhưng qua nhiều năm, móng nhà đã lún và mặt tiền ngôi nhà đổ ra trước, nghiêng thành một góc khiến cánh cửa chỉ có thể mở rồi cắm vào mặt đất. Vài năm trước, anh ta đã xây một gian nhà nhỏ, dùng làm xưởng. Anh và vợ, Inessa, đóng bàn ghế và sửa sang ngôi nhà, làm bất cứ thứ gì họ cần. Họ không chỉ làm cho gia đình mình mà còn cho các gia đình khác trên đường này. Người ta chỉ cần mang vật liệu đến và có lẽ, như một cử chỉ đền đáp, một ít đồ ăn thức uống.

Nhưng rốt cuộc, công việc vá víu cũng chẳng thể bù đắp nổi những thiếu thốn của ngôi nhà. Không vòi nước vào nhà – giếng nước gần nhất cũng cách mười phút đi bộ. Không có hệ thống ống nước – có một cái hố xí đằng sau nhà. Khi họ mới chuyển đến, cái hố xí hôi thối và đổ nát. Cái hố quá cạn và thật không thể nào đi vào mà không nồn ọe vì mùi hôi thối. Nesterov đã làm một cái mới, ở cách xa, phải làm thâu đêm mới xong. Tường được làm tử tế, có một cái hố sâu hơn và một thùng mùn cưa để đổ vào sau khi đi xong. Dù vậy, anh ta cũng biết rằng gia đình mình sống không được cải thiện hơn về tiện nghi và vệ sinh, không có hứa hẹn gì về một tương lai khá khẩm hơn. Anh ta đã bốn mươi tuổi. Lương của anh ta thấp hơn chừng hai mươi lần so với lương công nhân ở nhà máy lắp ráp xe xe hơi. Cái ao ước – có một căn nhà tươm tất – chẳng đi đến đâu hết.

Có tiếng gõ cửa. Đã muộn. Nesterov, còn mặc đồng phục, nghe thấy Inessa ra mở cửa. Một lúc sau, chị xuất hiện trong bếp:

– Có người đến tìm anh. Anh ta ở chỗ làm với anh. Em không biết anh ta.

Nesterov bước vào phòng trước. Leo đang đứng bên ngoài. Nesterov quay sang vợ:

– Để anh lo chuyện này.

– Anh ta có vào nhà không?

– Không, việc nhanh thôi.

Inessa liếc nhìn Leo và quay đi. Nesterov bước ra ngoài, đóng cửa lại.

Leo đã chạy thẳng đến đây. Tin về cái chết của Aleksandr đã xóa hết mọi ý thức về sự thận trọng. Gã không còn cảm thấy nỗi thất vọng và ưu phiền đã giày vò gã suốt cả tuần nay. Gã thấy rối trí, một phần của một trò đố chữ vô lý, rùng rợn, một vai diễn trong một trò hề lố bịch – kẻ nằm mơ ngây thơ, đấu tranh cho công lý nhưng để lại một vệt dài tàn phá khi tỉnh dậy. Khát vọng của gã – rằng một kẻ giết người sẽ bị bắt – đã được trả lời bằng cuộc đổ máu. Raisa đã biết ngay từ đầu, cô đã biết lúc ở trong rừng, cô đã biết hai đêm trước đó, cô đã cố cảnh báo gã, và gã vẫn dấn tới, như đứa trẻ trong một chuyến phiêu lưu.

Một người thì có thể đạt được gì?

Gã đã có câu trả lời: cái chết của hai trăm mạng người, vụ tự tử của một thanh niên, và cái chết của một bác sĩ. Xác một thanh niên bị tàu cắt đôi: đây là thành quả lao động của gã. Đây là cái gã đã liều cả tính mạng mình; đây là cái mà gã đã liều cả tính mạng của Raisa. Đây là sự chuộc lỗi của gã.

– Aleksandr chết rồi. Cậu ta tự tử, lao vào dưới tàu.

Nesterov cúi đầu:

– Tôi rất tiếc khi nghe vậy. Chúng ta đã cho cậu ta cơ hội đứng ngoài. Có lẽ cậu ta không thể. Có lẽ cậu ta bệnh quá nặng.

– Chúng ta chịu trách nhiệm về cái chết của cậu ấy.

– Không, cậu ta bị bệnh.

– Cậu ta mới hai mươi hai tuổi. Cậu ta có mẹ và cha, và cậu ta thích đi xem phim. Và giờ cậu ta chết rồi. Nhưng điều tốt là, nếu chúng ta tìm ra một đứa trẻ nữa bị chết, chúng ta có thể cứ đổ tội cho Aleksandr, phá vụ án trong thời gian kỷ lục.

– Đủ rồi đấy.

– Anh làm điều này vì cái gì? Bởi anh không làm vì tiền hay phần thưởng.

Leo nhìn căn nhà xập xệ của Nesterov. Nesterov đáp:

– Tyapkin tự tử bởi anh ta có tội.

– Ngay khi chúng ta bắt những người kia, anh ta biết chúng ta sẽ hỏi những đứa trẻ đó, anh ta biết chúng ta sẽ lần ra anh ta.

– Anh ta có kỹ năng giải phẫu cần thiết để cắt dạ dày của một đứa trẻ. Anh ta cho cậu lời khai giả về vụ giết cô bé để đánh lừa chúng ta. Anh ta mưu mô và xảo trá.

– Anh ta đã nói với tôi sự thật. Rằng dạ dày của cô bé kia bị cắt. Miệng cô bé bị nhét vỏ cây cũng giống như dạ dày cậu bé bị cắt và miệng bị nhét vỏ cây. Cô bé bị buộc dây quanh cổ chân, và cậu bé cũng vậy. Chúng do cùng một người giết. Và đấy không phải là bác sĩ Tyapkin và cũng không phải cậu thiếu niên Varlam Babinich.

– Về nhà đi.

– Có một xác chết ở Moscow. Một cậu bé, tên Arkady, chưa đầy năm tuổi. Tôi không nhìn thấy xác nhưng tôi nghe kể người ta tìm thấy đứa bé trần truồng, bụng phanh ra, miệng bị nhét đất. Tôi ngờ miệng đứa bé cũng bị nhét vỏ cây.

– Bỗng đâu lại có một đứa trẻ bị giết ở Moscow? Thật tiện quá đấy, Leo. Tôi không tin.

– Tôi cũng đã không tin. Tôi đã gặp gia đình đau khổ kia, họ bảo với tôi rằng con trai họ bị giết, và tôi đã không tin. Tôi nói với họ điều đó không đúng. Có bao nhiêu vụ khác đã bị che giấu? Chúng ta không có cách nào biết được, không cách nào tìm ra được. Hắn sẽ giết nhiều nữa, còn chúng ta sẽ tiếp tục bắt nhầm người.

Nesterov không tin người này. Anh ta chưa bao giờ tin gã và anh ta chắc chắn sẽ không bị sa vào cuộc chỉ trích nhà nước. Anh ta quay lưng, đi về cửa.

Leo nắm lấy vai anh ta, xoay anh ta lại để họ mặt đối mặt. Ý định là đưa ra một quan điểm nữa, nhấn mạnh tranh luận của gã bằng lý lẽ và logic, nhưng thay vì vậy, Leo lúng búng không ra lời, gã đấm anh ta. Một cú đấm tốt, rất mạnh. Đầu Nesterov ngoẹo sang bên. Anh ta vẫn đứng nguyên vị trí, đầu quay qua một bên. Rồi, từ từ, anh ta quay lại đối mặt với cấp dưới. Leo cố giữ giọng bình tĩnh:

– Chúng ta chưa giải quyết được gì hết.

Cú đấm của Nesterov hất Leo lên. Gã ngã ngửa ra đất. Không đau, chưa đau. Nesterov nhìn chằm chằm gã và sờ quai hàm mình:

– Về đi.

Leo đứng lên:

– Chúng ta chưa giải quyết được gì hết

Gã đấm một cú nữa. Nesterov đỡ, đấm trả. Leo né. Gã là một võ sĩ giỏi: được đào tạo, có kỹ năng. Nhưng Nesterov to con hơn và nhanh nhẹn dù vóc người đồ sộ. Bị đấm vào bụng, Leo gập người lại. Nesterov tung cú đấm thứ hai vào bên mặt hở của gã, khiến gã khuỵu xuống và da trên má rách toạc ra. Mắt mờ đi, Leo ngã nhào tới trước. Gã nằm ngửa người ra, thở dốc. Nesterov giẫm chân lên người gã:

– Về nhà đi.

Đáp lại, Leo đá thẳng vào háng anh ta. Anh ta rụt lại, khom người xuống. Leo loạng choạng đứng lên:

– Chúng ta chưa…

Trước khi gã kịp dứt lời thì Nesterov đã chạy đến, đâm sầm vào Leo, đấm gã ngã xuống đất, đè lên gã. Anh ta đấm vào bụng gã, vào mặt, vào bụng, rồi vào mặt. Leo nằm đó, lãnh hết cú đấm này đến cú đấm khác, không thể vùng ra. Nắm tay Nesterov bê bết máu. Anh ta dừng lại để thở. Leo không động đậy. Mắt gã nhắm lại – một chụm máu tụ lại bên mắt phải, chảy xuống từ vết rách nơi lông mày. Nesterov đứng lên, lắc đầu trước bộ dạng của Leo. Anh ta đi vào cửa, chùi máu lên quần. Khi anh ta chạm vào nắm cửa, anh ta nghe tiếng động đằng sau.

Nhăn nhó vì đau đớn, Leo cố gượng dậy. Đứng loạng choạng, gã giơ hai tay, như thể sẵn sàng đánh tiếp. Gã lảo đảo từ bên này qua bên kia, như thể đang đứng trên tàu ngoài biển khơi. Gã chỉ có ý nghĩ lờ mờ. Nesterov đứng ở đâu. Giọng gã thều thào.

– Chúng ta… chưa giải quyết., được gì hết.

Nesterov nhìn Leo đang chao đảo. Anh bước đến gã, nắm tay siết chặt, sẵn sàng cho gã đo ván. Leo tung ra cú đấm ngớ ngẩn và vô vọng – Nesterov né sang và tóm lấy dưới cánh tay Leo vừa lúc chân gã khuỵu xuống.

Chương 40

Leo ngồi ở bàn trong nhà bếp. Inessa đã hâm ít nước trên bếp. Chị đổ nước vào bát. Nesterov thả một cái khăn vào nước và để Leo lại một mình cho gã lau mặt. Môi gã bị rách. Lông mày chảy máu. Cái đau nơi bụng đã dịu đi. Gã ấn ngón tay vào ngực và sườn, không khúc xương nào bị gãy. Mắt phải sưng vù. Gã không mở mắt được. Tuy nhiên, đấy là cái giá khá rẻ để Nesterov chú ý. Leo tự hỏi vụ việc của gã có thêm chút thuyết phục nào không nếu được trao đổi trong nhà thay vì bên ngoài, và liệu Nesterov có thể thô bạo như vậy không trước mặt vợ anh ta, khi bọn trẻ nhà họ ngủ ở phòng bên cạnh:

– Anh chị có mấy cháu?

Inessa đáp:

– Chúng tôi có hai con trai.

– Chúng có đi qua rừng trên đường đi học về không?

– Chúng từng đi lối đó.

– Giờ không đi nữa sao?

– Chúng tôi bắt chúng phải đi đường trong thành phố. Đi như vậy lâu hơn nên chúng phàn nàn suốt. Tôi phải đi cùng chúng để chắc rằng chúng không lẻn vào rừng. Lúc về, chúng tôi không làm gì được nên buộc phải tin tưởng chúng. Cả hai chúng tôi còn ở chỗ làm.

– Ngày mai chúng có đi qua rừng không? Vì giờ kẻ giết người đã bị bắt?

Nesterov đứng lên, rót trà và để một cốc trước mặt Leo:

– Cậu có muốn thứ gì mạnh hơn không?

– Nếu anh có.

Nesterov lấy ra chai vodka còn dở, rót ra ba cốc, một cho anh ta, một cho vợ, và một cho Leo.

Rượu làm đau rát vết thương trong miệng Leo. Có lẽ như thế sẽ tốt. Nesterov ngồi xuống, rót thêm cho Leo:

– Sao cậu đến Voualsk?

Leo thả chiếc khăn dính máu vào bát nước, vắt khô và đắp lên mắt:

– Tôi ở đây để điều tra vụ giết những trẻ em này.

– Nói dối.

Leo phải chiếm được lòng tin của người này. Không có sự giúp đỡ của anh ta, gã không thể làm gì khác.

– Anh nói đúng. Nhưng có một vụ án mạng ở Mátxcơva. Tôi đã không được lệnh điều tra vụ đó. Tôi đã được lệnh lấp nó đi. Về mặt này, tôi đã làm phận sự của mình. Điều tôi không làm là tố cáo vợ mình làm gián điệp. Tôi bị xem là thỏa hiệp. Để trừng phạt, tôi bị điều đến đây.

– Vậy cậu thực sự là nhân viên bị thất sủng?

– Đúng.

– Vậy tại sao cậu lại làm việc này?

– Vì có ba đứa trẻ đã bị giết.

– Cậu không tin Varlam giết Larisa bởi cậu chắc rằng Larisa không phải là nạn nhân đầu tiên của kẻ giết người. Tôi nói đúng không?

– Larisa không phải nạn nhân đầu tiên. Không thể. Hắn đã giết người trước đó. Có khả năng cậu bé ở Mátxcơva cũng không phải nạn nhân đầu tiên.

– Larisa là đứa trẻ đầu tiên bị giết mà chúng tôi phát hiện ở thị trấn này. Đó là sự thật. Tôi đảm bảo.

– Kẻ giết người không sống ở Voualsk. Các vụ giết người đều ở gần ga tàu. Hắn ta di chuyển.

– Hắn di chuyển? Hắn giết trẻ em? Hắn là loại gì chứ?

– Tôi không biết. Nhưng có một phụ nữ ở Mátxcơva đã thấy hắn. Cô ta thấy hắn đi cùng nạn nhân. Một nhân chứng có thể mô tả kẻ này cho chúng ta. Nhưng chúng ta cần thông tin các vụ giết người ở tất cả các thành phố lớn từ Sverdlovsk đến Leningrad.

– Không có hồ sơ tập trung.

– Thế nên anh phải đến từng thành phố và thu thập hồ sơ các vụ việc. Anh sẽ phải thuyết phục họ, và nếu họ từ chối, anh sẽ phải nói chuyện với người dân sống ở đấy. Tìm thông tin từ họ.

Ý tưởng thật kỳ quặc. Nesterov lẽ ra đã cười phá lên. Anh ta lẽ ra đã bắt Leo. Thay vì thế, anh ta hỏi:

– Tại sao tôi phải làm điều đó cho cậu?

– Không phải cho tôi. Anh đã thấy kẻ này đã làm gì với những đứa trẻ. Anh làm điều đó cho những người mà chúng ta sống cùng. Hàng xóm chúng ta, những người ngồi cạnh chúng ta trên tàu, cho những đứa trẻ chúng ta không biết và sẽ không bao giờ gặp mặt. Tôi không có thẩm quyền yêu cầu những hồ sơ đó. Tôi không quen biết ai trong giới dân quân. Anh thì biết anh biết những người đó – họ tin anh. Anh có thể lấy được những hồ sơ đó. Anh sẽ tìm những sự vụ trẻ em bị giết: các vụ việc có thể được giải quyết rồi hoặc chưa được giải quyết. Sẽ có một mô thức: miệng chúng bị nhét vỏ cây và dạ dày bị cắt mất. Xác chúng có lẽ được tìm thấy ở nơi công cộng: trong rừng, dưới sông, hoặc có lẽ gần nhà ga. Chúng bị buộc dây ở cổ chân.

– Nếu tôi không tìm thấy gì?

– Nếu có ba vụ, như tôi tình cờ bắt gặp, thì sẽ có nhiều vụ khác.

– Tôi sẽ lãnh rủi ro rất lớn.

– Đúng thế. Và anh sẽ phải nói dối. Anh không thể cho ai biết lý do thực. Anh không thể nói cho bất kỳ nhân viên nào của anh. Anh không thể tin ai. Và đổi lấy sự dũng cảm của anh, gia đình anh rốt cục có thể vào Gulag. Và anh có thể sẽ chết. Đấy là lời đề nghị của tôi.

Leo duỗi tay ra trên bàn:

– Anh sẽ giúp tôi chứ?

Nesterov đến bên cửa sổ, đứng cạnh vợ. Chị không nhìn anh ta, chao chao rượu vodka nơi đáy cốc. Anh ta có mạo hiểm gia đình mình, tổ ấm của mình, tất cả mọi thứ anh ta đã gây dựng không?

– Không.