Giá xăng dầu ra sao khi quỹ bình ổn đang cạn dần?

Hết xăng, còn dầu” là điệp khúc mà nhân viên một số cây xăng tại huyện Củ Chi, các quận Bình Thạnh, Gò Vấp và 12 trả lời vào hạ tuần tháng 2. Nhiều người dân phải dắt bộ, chạy lòng vòng đổ xăng.

Xăng đang cạn, giá tăng

Vào chiều ngày 20/2, tại trạm xăng dầu Tài Lộc Thịnh 2 trên tỉnh lộ 8, huyện Củ Chi dù không đóng cửa, không treo biển thông báo, các trụ bơm xăng vẫn sáng đèn song nhân viên cây xăng cho hay “hết xăng”.

Nhiều xe cộ tấp vào đều phải quay đầu khi nhân viên cây xăng xua tay và chỉ đến một cây xăng khác cũng nằm trên tỉnh lộ 8. 

Trong khi đó, tại cửa hàng xăng dầu số 6 (22/3 Hà Huy Giáp, quận 12 cũng thông báo hết xăng, chỉ bán dầu và các trụ bơm xăng cũng tắt đèn. Khi phát giác cây xăng bị ghi hình, một người đàn ông tự xưng là chủ cây xăng lao ra dọa nạt, cấm không được chụp hình.

Cách cây xăng này không xa, một cây xăng thuộc chi nhánh Công ty Bạch Nhiên cũng treo biển “hết xăng”. Nhiều người dân phải cầm can chạy lòng vòng, thậm chí đi tìm những điểm bán xăng lẻ.

Trong khi đó, tại cửa hàng xăng dầu 77 (Gò Vấp) có 4 trụ bơm dán bảng hết xăng A95, các nhân viên chỉ bán dầu và xăng RON 92. Cây xăng Biên Khoa trên đường Phạm Văn Chiêu (quận Gò Vấp) cũng thông báo hết xăng, chỉ bán dầu. 

Trong khi đó, cây xăng của các doanh nghiệp lớn vẫn hoạt động bình thường và khách hàng không bị hạn chế xăng mua.

Hiện mức chiết khấu thấp dẫn đến doanh nghiệp bán lẻ càng kinh doanh càng lỗ.

Cây xăng ‘3 ngón tay’!

Không ai có thể ngờ được rằng ngay giữa thành phố lớn nhất nước như Sài gòn lại có cảnh kỳ kèo thêm bớt từng lít xăng. Nhân viên cây xăng giơ 3 ngón tay ý chỉ bán 30.000 đồng, khách hàng thì người giơ 5, kẻ giơ 7 ý muốn đổ nhiều hơn nhưng chẳng được. Có người đành chấp nhận, người quay đi, kẻ hậm hực cho rằng cây xăng “găm hàng”.

Nói găm hàng cũng không sai bởi chính chủ cây xăng thừa nhận trong bồn vẫn còn xăng, gọi đầu mối vẫn có hàng nhưng cây xăng không mặn mà bán. 

Chủ cây xăng than tiền lời mỗi lít xăng xuống đáy, thậm chí âm. Bán ít đi là cách để cây xăng giảm lỗ, chủ cây xăng biện minh đây là hình thức “khách hàng chia sẻ với cây xăng”. Không ít cây xăng lại nói họ chỉ bán lẻ khâu cuối, đầu mối xuất bao nhiêu họ bán bấy nhiêu, nghĩa là vấn đề không hẳn nằm tất cả ở cây xăng. Thực tế các đoàn kiểm tra cũng thấy nhiều cây xăng rỗng kho thật trong khi khó lấy được hàng từ các doanh nghiệp đầu mối.

Các doanh nghiệp đầu mối phân trần do Nhà máy lọc dầu giảm công suất trong khi không thể nhập khẩu ngay. Hơn nữa, nhập nhiều càng rủi ro nhiều bởi giá dầu thế giới đang ở mức đỉnh, trong khi giá bán trong nước chưa theo kịp hoặc nếu rớt giá sẽ khiến doanh nghiệp lỗ. 

Kiếm cơm dựa vào xăng là khổ nhất

Anh Trần Đức Tuấn, nhân viên giao hàng công nghệ (shipper), sau khi đổ xăng mức giá mới, thở dài: “Sau tết, giá cả nhiều thứ còn đang ở mức cao. Bây giờ xăng lại tăng, làm nghề kiếm cơm dựa vào xăng là khổ nhất. Sợ nhất là giá xăng cứ tăng liên tiếp, lần sau tăng hơn lần trước, không thấy dừng. Năm ngoái thời điểm nay giá xăng chỉ 18.000 đồng/lít, nay hơn 25.000 đồng/lít, trong khi cước giao hàng hoàn toàn không tăng. Cước giao gói hàng nhỏ từ Q.7 về Q.3 vẫn cứ 17.000 đồng, 2 năm nay vẫn vậy, xăng thì đã kịp tăng 7.000 – 8.000 đồng/lít”. Không chỉ giá xăng tăng, anh Tuấn cho hay: “Giá cơm bụi sau tết cũng tăng quá chừng, kiểu này dân lao động nghèo khó sống lắm. Cơm bình dân trước đây mua hộp 25.000 – 30.000 đồng giờ đã tăng lên 35.000 – 40.000 đồng. Không biết giá xăng còn tăng tới bao nhiêu luôn”.

Giá xăng dầu tăng mạnh, nhà xe tăng giá 

vì ‘chịu không nổi’

Tại bến xe Miền Đông, hàng trăm xe giường nằm đang chờ tới lượt xuất bến, trong khi khách khá thưa thớt. Anh Tiên, tài xế nhà xe Hoàng Long – chuyên chạy tuyến Sài Gòn – Cư Jút (tỉnh Đắk Nông), cho biết hiện nay, mỗi chuyến xe xuất bến được 50% số khách là “ngon lắm rồi”.

Khách vắng, giá xăng lại tăng rất mạnh khiến các nhà xe khó khăn. Một chuyến chặng Sài Gòn – Cư Jút, trước đây đổ cao lắm dưới 4 triệu đồng dầu nhưng nay tăng vọt lên 4,6 triệu đồng. “Mỗi chuyến xe lăn bánh ra khỏi bến xe là “cõng” nhiều chi phí khác như phí xuất bến, lương nhân viên, khấu hao tài sản….

Giá xăng dầu chiếm 35-40% trong giá cước. Vì thế giá vé xe giường nằm đi các tỉnh buộc phải tăng nhẹ. Chẳng hạn, vé Sài Gòn – Bình Định là 350.000 đồng/khách, tăng 50.000 đồng/vé so với những ngày trước.

Hãng xe H.Thanh (chuyên chạy Quảng Nam – SG) xác nhận đang chuẩn bị tăng giá vé khoảng 3,5-7% do giá xăng tăng quá mạnh. Nếu không điều chỉnh giá vé, không nhà xe nào lãi nổi, có chăng là giảm xe hoặc chạy cầm chừng vì hành khách đã giảm rất nhiều. Ngay cả quán ăn dọc đường để khách nghỉ ngơi, ăn uống cũng tăng giá thức ăn.

Nhiều nhà xe cho biết đang “tiến thoái lưỡng nan”, chạy cũng lỗ mà không chạy càng nguy hiểm hơn. Bởi tiền mua xe đều vay ngân hàng, không chạy xe sẽ không có tiền trả nợ gốc và lãi nên “bằng bất cứ giá nào cũng phải tìm cách chạy để có đồng ra đồng vào”. 

Không chỉ xe khách, các đơn vị logistics cũng gửi thông báo tăng giá dịch vụ vận chuyển ngay trong tháng 2-2022. Chẳng hạn Công ty Giao Hàng Nhanh đã chính thức điều chỉnh tổng cước phí tăng 1,85%, gồm cước phí giao hàng và các dịch vụ phát sinh

Nông sản gặp khó vì giá thành bị đội lên cao

Nhiều doanh nghiệp xuất cảng nông sản cho biết chi phí vận chuyển tăng cao khiến giá thành sản phẩm bị đội lên, khó khăn cạnh tranh trong thị trường.

Chi phí vận chuyển các container trái cây từ các tỉnh miền Tây ra cửa khẩu phía Bắc để xuất sang Trung Quốc đã cao, nay càng tăng mạnh. Từ cuối năm 2021 đến nay, chi phí mỗi chuyến đã bị đẩy lên 90 – 100 triệu đồng, tăng mạnh so với con số 50 – 70 triệu đồng/chuyến trước đó. Với giá xăng dầu trên đà tăng, giá cước vận chuyển nông sản trái cây còn sẽ tăng cao hơn nữa.

Giá xăng dầu trong đà tăng liên tục sẽ ảnh hưởng rất lớn đến việc phục hồi kinh tế, đặc biệt với ngành logistics và vận tải. Sản lượng hàng hóa qua cảng đang bắt đầu hồi phục, nhưng giá xăng dầu tăng cao, những doanh nghiệp dùng hàng trăm ngàn lít dầu mỗi tháng sẽ bị đội chi phí lên rất lớn.

Nhiều tàu cá nằm bờ vì giá xăng dầu tăng

Thường sau Tết Nguyên đán là lúc thuận lợi cho những chuyến đánh cá viễn khơi, hay gặp những mẻ cá lớn. Nhưng xăng dầu tăng giá khiến nhiều ngư dân phải tính lại vì chi phí nhiên liệu chiếm hơn 50%.

Tại Cà Mau, Kiên Giang, không tiền xoay đủ chi phí cho một chuyến khơi xa, nhiều chủ đã neo tàu.

Thông thường, trước ngày 21 (âm lịch) hằng tháng, ngư dân ở Cà Mau, Kiên Giang bắt đầu ra khơi cho kịp “con trăng”. Tuy nhiên, tại các cửa biển lớn như Sông Đốc, Rạch Gốc, Khánh Hội… (Cà Mau) hay ở Kiên Giang thì nhiều tàu cá vẫn nằm yên trong bờ.

Ông Phan Văn Khánh, chủ 3 chiếc tàu câu mực ở cửa biển Khánh Hội (huyện U Minh, tỉnh Cà Mau), cho biết giá dầu trên 20.000 đồng/lít thì mỗi chuyến đi biển 20 ngày tốn khoảng 60 triệu đồng/ghe nên sợ lỗ.

Ông Châu Minh Đảm, chủ tịch xã Khánh Hội (huyện U Minh), cho hay do ảnh hưởng dịch COVID-19 nên giá hải sản giảm. Dù gần đây có tăng trở lại nhưng không thấm so với giá dầu tăng. Nếu tình trạng này kéo dài thì nguy cơ tàu cá địa phương nằm bờ ngày càng nhiều.

Chủ tịch Hội Nghề cá Rạch Giá (Kiên Giang), khẳng định giá xăng dầu lên thì ngư dân Kiên Giang đã khó lại càng khó. Hộ nào chưa thể ra khơi ngay thì vẫn đang chờ giá xăng dầu giảm xuống mới tính tiếp. 

Tại Bình Thuận, ông Đỗ Văn Thanh – giám đốc Công ty Bích Thanh, chuyên thu mua tại cảng cá Phan Thiết – cho hay mấy ngày qua giá dầu không những tăng mà còn khó mua. Trong khi đó, giá bán hải sản ngoài thị trường lại giảm so với trước Tết. 

Ông phân tích: «Trước Tết giá mực khoảng 120.000 đồng/kg nhưng giá dầu khoảng 17.500 đồng/lít. Còn nay giá mực giảm chỉ còn khoảng 100.000 đồng/kg nhưng giá dầu lại tăng hơn, muốn mua cũng khó», ông Thanh lo tàu nằm bờ nhiều quá nên không có tôm cá để mua.

Bà Nguyễn Thị Nhất (chủ ghe Thanh Tú) cho biết chi phí mỗi chuyến đi biển bây giờ tăng 35% nhưng giá bán hàng không tăng được. Bà Nhất tính toán: “Tổng phí tổn đi biển cho cặp ghe cá khoảng 100 triệu đồng. Nếu trước khoản tiền này chia cho khoảng 20 bạn biển và chủ ghe thì nay chẳng còn. Đó là chưa tính đến chuyện chuyến ra khơi không đánh được cá”.

Ngư dân Hùng (ở phường Phú Tài, TP Phan Thiết) cho biết ghe của ông thường đánh cá ở vùng biển Trường Sa. Mỗi chuyến đi cần hơn 8.000 lít dầu, mất gần 140 triệu đồng, tăng khoảng 30% so với trước. Nhưng những năm gần đây, ngư trường không còn dồi dào nên ghe cá của ông phải đi xa hơn, đi dài ngày hơn. Bây giờ hiệu quả đánh cá không ổn định, giá bấp bênh nên nhiều ngư dân không mặn mà ra khơi nữa.

Ngày 19/2, tại Cửa Sót, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh có hàng trăm tàu nằm bờ. Đây là cảng cá lớn nhất Hà Tĩnh, tàu cá các tỉnh lân cận như Quảng Bình, Nghệ An cũng cập cảng để bán hải sản. Ít có năm nào sau Tết tàu thuyền lại nằm bờ nhiều như năm nay, vì thời tiết xấu, cộng với giá dầu đang tăng cao.

Ông Lương Hồng Hải (49 tuổi, ngụ xã Thạch Kim, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh), cho biết sau Tết Ta đến nay, tàu của ông ra khơi được 3 chuyến thì 2 chuyến có lãi, 1 chuyến chỉ đủ trả tiền công. Mỗi chuyến ra khơi khoảng 1 tuần nhưng do thời tiết không thuận lợi cộng với giá dầu tăng cao nên nay chỉ ra khơi khoảng 2 ngày rồi vào bờ.

“Giờ giá dầu tăng cao, trong khi do dịch COVID-19 nên giá hải sản không tăng, ra khơi chỉ lỗ. Hơn nữa tôi có muốn ra khơi cũng không tìm được bạn thuyền vì thu nhập thấp nên không ai muốn đi”, ông Hải nói.

Ông Nguyễn Văn Tìm (47 tuổi, ngụ huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An), cùng với gia đình 4 người có tàu hơn 70CV, chia sẻ: «3 ngày nay ra khơi không trúng mẻ cá nào cộng với việc giá dầu tăng nữa nên chuyến nào cũng lỗ. Cứ tình trạng như thế này thì cả gia đình tôi phải đưa tàu về quê neo đậu thôi».

Giá xăng dầu ra sao khi quỹ bình ổn đang cạn dần?

Giá xăng dầu ngày 21/2 đứng trước áp lực tăng giá mạnh và có thể đạt mức kỷ lục khi quỹ bình ổn đang cạn dần.

Thị trường xăng dầu thế giới đang tiếp tục biến động theo hướng tăng giá, cộng thêm nguồn cung khan hiếm do ảnh hưởng căng thẳng chính trị giữa Nga và Ukraine, lạm phát tăng cao tại nhiều nước lớn như Mỹ, Trung Quốc…

Mức chiết khấu từ sau kỳ điều chỉnh giá ngày 11/2 vẫn rất thấp. Do đó, khi hàng về đến các cửa hàng bán lẻ chỉ đủ bù đắp chi phí vận chuyển, nên giá nhập vào bằng hoặc thậm chí là cao hơn giá bán lẻ, doanh nghiệp chịu lỗ các chi phí khác từ 600 – 800 đồng/lít. Đầu mối hiện nay cũng không bán xăng thoải mái nên cây xăng không thể mua được hàng để bán.

Nhiều doanh nghiệp cũng đã âm quỹ bình ổn, nên không còn nhiều xăng dự trữ để bình ổn giá. Trong đó, hai doanh nghiệp chiếm thị phần xăng dầu lớn nhất là Petrolimex và PVOil đã âm lên tới hàng trăm tỉ đồng.

Giá thép, xăng dầu tăng rõ ràng sẽ ảnh hưởng mạnh đến lạm phát!

San Hà (tổng hợp)