KHÓA

Tên bạn tôi, hắn đi vượt biên ngay hôm đám cưới tôi. Còn nhớ hôm đó hắn nói nhỏ với tôi rằng, “Tiếc thật, có lẽ tao sẽ tiếc mãi bữa tiệc hôm nay là không được chơi tới bến với bạn bè một hôm để mừng mày đã lập đình. Vì đêm nay tao đi…”Tôi cũng chưng hửng vì nó là thằng bạn học từ nhỏ, bạn chung xóm gần gũi với tôi nhất. Mấy năm đại học cũng hai thằng buồn vui no đói với nhau ở Sài gòn. Nhưng hoàn cảnh cả hai lúc đó, tôi chỉ còn biết nói với nó, “Vậy, mày đừng uống bia nữa. Coi, lẻn ra cửa sau và lên đường bình an. Chúc may mắn…”

Nói vậy!

Bóng nó mờ dần vào vô định. Cái bóng thằng bạn thân lưu trữ trong tôi rất lâu về tình cảm con người với bao kỷ niệm theo năm tháng; sự gắn bó, thân thương… tưởng cả đời không bao giờ ly biệt thì chỉ một câu “giải phóng miền nam” là hết biết bao giờ gặp lại!

Nhưng ba mươi năm sau, nó gởi cho tôi tấm ảnh, nếu không có thơ chú thích thì tôi sẽ không hiểu gì hết! Đại khái nó cho biết, nó mới đi Việt nam về… Đọc câu đầu tiên của thằng bạn giỏi văn ngày nhỏ. T

Nhưng

Bạn tôi may mắn thành công được cuộc vượt thoát sinh tử đó để có nửa đời sau được làm người trên xứ Mỹ. Đơn giản quá chừng cho con người ở xứ tự do

Nên cái câu, “tao mới đi Việt nam về” hoàn toàn đúng đắn khi nghĩ “đi” là vô định, như đi vượt biên, biết tới đâu mà nói, đáy biển hay rừng thẳm; bến bờ hay bặt vô âm tín? Quan trọng là “về” thì chỉ có một nơi để về là quê nhà. Thì quê nhà của nó bây giờ là Mỹ chứ không còn là Việt nam. Nhớ Khánh Ly

Dù sao tôi cũng đã thua tên bạn này một cú là ít nhất nó cũng đã về.

Đọc tiếp thơ chú thích của nó,

“…tao có ghé thăm trường cũ. Không còn dấu vết nào của bọn mình. Chắc chắn mày không hình dung ra được ngôi trường hồi đó tụi mình gọi là trường Chuồng bò, do chính tụi mình cất lên năm 1976 với mái tranh, vách đất bện khung tre… thì bây giờ là toà nhà ba tầng đồ sộ. Ngay sân trường cỏ dại nhưng nhiều cây xanh do tụi mình trồng cũng

Không còn ai quen biết nữa bạn ơi, là tao nói đến các thầy cô, chứ học sinh thì làm sao biết bọn mình. Mày có hết hồn khi tính ra bây giờ mình

Bạn hiền. Tao bước ra khỏi cánh cổng trường thêm một lần cuối sau cái lần cuối tụi mình ngồi lại trường tới tối hù mới ra về – năm hết lớp 12. Lần cuối này buồn hơn lần cuối trước vì lần trước ra

Tôi rời mắt khỏi laptop, ngồi nhìn mông lung mà tìm lại ánh mắt, nụ cười, cả những giọt nước mắt của bạn bè hôm từ giã ngôi trường trung học. Có thể thế hệ tôi là quái nhất trong lịch sử chiến tranh Việt nam vì sau hoà bình lập lại. Tôi đang học trong nội thành

Trên bảng, thầy cô đều thông cảm cho tuổi trẻ để dành thời gian nghĩ suy, xoay sở bữa cơm chiều cho gia đình của chính thầy cô với một ngày mưa gió.

Và cái hôm cuối cùng của lứa bò chúng tôi ra chuồng (trường). Bạn bè trai gái bỗng thôi đánh chửi nhau như mọi ngày để nhớ nhau hơn về sau. Nhóm đoàn đội cũng thôi làm ăng ten bữa cuối để tình bò chung một mái chuồng dột mà dăm phút nữa thôi là nghìn trùng xa cách, biết chừng nào gặp lại trong thời cây cột đèn biết

Sau bữa tiệc bánh kẹo quốc doanh sơ sài, thầy cô ra về vì còn lo cơm áo. Chúng tôi ngồi lại lớp học với cây đàn thùng, nhạc vàng không còn bị tụi đoàn đội chạy đi méc gì nữa. N

Không biết trong đời ngắn ngủi có lúc nào nó ngộ ra nó là người hạnh phúc nhất trên đời vì nó được hết con gái trong lớp hôn nó. Chỉ vì mỗi lần nó bị con gái thình lình hôn từ phía sau. Nó nổi điên

Hôm đó. Màn đêm rớt xuống không nhanh mà vội, bóng vài người đàn bà thấp thoáng trong sân trường – là những người mẹ đến trường tìm con gái vì thấy tối rồi sao con chưa về! Con các bà còn đang sướt mướt với bạn bè trong lớp đã nghe tiếng muỗi bay… “trời ơi! Từ ngày mai là tụi mình đâu còn gặp nhau. Mấy thằng con trai phải đi Campuchia là chết hết… Trời ơi!”

Có những bạn gái bị chúng tôi đẩy ra khỏi lớp, “Thôi về đi. Mẹ bạn tới trường tìm rồi kìa! Chúng tôi sẽ nhớ bạn nhiều…”

Những câu nói vỗ về bạn gái rất tự nhiên ấy như điềm gở cho mấy chục năm sau tôi vẫn nhớ bạn nhiều.

Cảm ơn thằng bạn còn nhớ tôi

Riêng tôi nhớ đêm đó, tôi với nó uống hết chai đế quốc doanh Nàng Hương trên căn gác gỗ nhà nó. Hai thằng ngồi nhìn tương lai trước mặt là màn đêm mênh mông…

Ngồi đọc tiếp điện thơ của thằng bạn nối khố thuở nhỏ. Nó viết, “Tao băng qua đường nhựa rộng thênh thang còn thấy bay bụi đỏ của những chuyến xe lam chở khách ngày xưa

Rồi tao cũng không biết mình nghĩ gì, chỉ thấy ngay trước cổng trường sao lại cho

Tao ngồi xuống ăn tô hủ tíu, như muốn nuốt trường xưa vào bụng để đem đi không bằng. Và, mày tưởng tượng nổi không? Ngồi chờ nấu hủ tíu tao mới nhìn ra mái trường xã hội chủ nghĩa của tụi mình thời hồng hoang là ngôi trường “chuồng bò chính quy”, vì

Tao hoàn toàn không thắc mắc gì về chế độ và nền giáo dục trong nước bây giờ bởi đàn bò ngày đó thì nay đã trở thành những nhà lãnh đạo vượt mức địa phương hết rồi; đàn bò vào thành phố rồi mày ơi! Con Th khùng mắc lừa thằng Hồ Kim Tr thì nay con khùng vẫn khùng như xưa nhưng thằng lừa đã là viện trưởng Viện kiểm sát… nhân dân của chế độ cái gì cũng nhân dân chỉ trừ ngân hàng nhà nước.

Nhưng nhờ ngồi chờ nấu hủ tíu mà tao hiểu ra vì sao chuồng bò bây giờ phải xây kiên cố? Bởi những đàn bò càng sau tụi mình càng hung hãn. Nghe nói tụi nhỏ bây giờ đi học, trong mình đứa nào cũng có đồ chơi, từ sa đoạ tới bạo lực có hết! N

Ngoài trường thì cái bàn bán hủ tíu lề đường cũng phải khóa cẩn thận vào vào gốc cây bằng sợi dây xích tổ bố và cái ổ khoá tổ chảng.

Mày tự hiểu nha, tao chụp tấm ảnh về trường cũ để gởi cho riêng mày!

Tôi ngồi ngắm bức ảnh thú vị thật, nếu như đừng có hình thằng bạn tôi dính vô trong ảnh thì tấm ảnh có giá trị nghệ thuật hơn; ảnh ngữ chuyên chở, nói lên biết bao điều… Ngày xưa cũng có cái quán hủ tíu ở góc sân trường, quán cho người lao động nghèo lót dạ hừng đông hay khuya lơ còn chưa về tới nhà. Nhưng cũng không phải là địa chỉ thường ghé của học trò vì chúng tôi còn ngh

Trước mắt tôi nhạt nhoà hình ảnh hiện đại của quê nhà

Thím Thanh như cây tre miếu vì một tay nuôi bốn đứa con gái với ông chồng trong tù cải tạo. Cứ giờ ra chơi của học sinh thì thím mờ mắt vì quay máy ép mía bằng tay để bán nước mía cho học trò. Và tôi cứ nhào vô quay cái máy ép mía cho thím để kịp bán. Nên bạn bè cứ chọc tôi là ở rể thím Thanh. Tụi nó biết một mà không biết hai, bốn đứa đều giống chú, đen thùi như Miên. Phải như có đứa nào trắng trẻo như thím thì chắc tôi cũng xin ở rể nhà thím Thanh rồi!

Một tay tôi sửa bàn, sửa ghế sau những buổi học cho quán nước mía của thím Thanh. Bàn ghế quán cóc thời đó tuy ọp ẹp nhưng chan chứa tình quân dân cá nước; chú đi tù vì bảo vệ cháu lúc nhỏ, nên lớn lên, cháu giúp thím để đền ơn. Khác với cái hiện đại bây giờ – bàn ăn vỉa hè coi cũng được lắm! Nhưng sợi xích tổ cha và cái ống khoá tổ chảng đã nói lên cả một xã hội mất lòng tin lẫn nhau tới nghiêm trọng mất rồi! Người bán rong là người lao động nghèo, không tin vào nền an ninh xã hội chủ nghĩa; không tin trật tự xã hội xã hội chủ nghĩa; không tin ai hơn sợi dây xích và cái ổ khóa – là thành quả cách mạng sau bốn mươi năm giải phóng miền nam.

Sợi xích và cái khoá dùng cho tài sản không đáng, vì người ta chẳng còn cái gì đáng để xích và để khoá nữa, sau bốn mươi năm sống trong chế độ: Toà án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân… cái đáng xích và khoá thì đã thuộc về không phải nhân nhân là Ngân hàng nhà nước. Vậy n

Tôi ngồi mãi với nỗi nhớ bạn bè, thèm một lần được nhậu trong hang gạch không có cửa của hai vợ chồng đều là bạn tôi – chắc mát lắm…

Phan

Nhận báo giá qua email