Vụ bê bối mua bán các bộ xét nghiệm COVID-19

Bộ Y tế Việt Nam hôm 21/12 phát ra thông tin chính thức về sự liên quan của bộ tới vụ bê bối về mua bán các bộ xét nghiệm COVID-19 của công ty Việt Á đang gây căm phẫn trong dư luận.

Hồi cuối tuần trước, công an Việt Nam bắt giữ ông Phan Quốc Việt, lãnh đạo của công ty Việt Á với cáo buộc “thổi giá”, “trục lợi” từ việc bán các bộ xét nghiệm trong đại dịch.

Trong văn bản mới được công bố về vụ việc, bộ này lý giải rằng hồi đầu tháng 3/2020, bộ cấp phép sử dụng tạm thời cho hai bộ sinh phẩm xét nghiệm do Việt Á làm cùng với Học viện Quân Y.

Về vấn đề đang gây phẫn nộ to lớn là Việt Á đã “thổi giá” bộ xét nghiệm bán cho các bệnh viện và các cơ quan phòng chống dịch trên khắp cả nước, thu về ít nhất khoảng 4.000 tỷ đồng và chia chác tiền phần trăm hợp đồng có thể vào khoảng 800 tỷ đồng, Bộ Y tế viện dẫn Luật Giá và nói rằng “trang thiết bị y tế và sinh phẩm xét nghiệm không thuộc trong danh mục mặt hàng phải quản lý giá”.

Riêng về vấn đề bộ xét nghiệm của Việt Á chưa bao giờ được Tổ chức Y tế Thế giới chấp thuận, Bộ Y tế Việt Nam nói việc cấp phép của bộ dành cho sản phẩm của Việt Á và các nhà sản xuất khác “không phụ thuộc vào danh sách do WHO công bố”.

Theo quan sát của VOA, dư luận Việt phản ứng một cách tiêu cực trên mạng xã hội về những lý giải của Bộ Y tế, cho rằng bộ “lấp liếm”, “ngụy biện”, “phủi tay”.

Trong những ngày này, báo chí và dư luận lần lại các thông tin hồi đầu năm trước cho thấy hai bộ Y tế và Khoa học-Công nghệ dường như đã dễ dãi cấp phép và quảng bá cho bộ xét nghiệm của Việt Á chỉ trong vòng chưa đầy 3 tuần.

Nhiều người chỉ ra rằng ở thời điểm tháng 3/2020, Việt Nam mới chỉ có chưa đến 20 người nhiễm COVID-19, và đặt nghi vấn liệu Bộ Y tế có đủ các dữ liệu và bệnh phẩm không để kiểm định và cấp phép cho sản phẩm của Việt Á nhanh như vậy.

Một số người lập luận rằng Bộ Y tế VN không thể “vô can” khi có vai trò trong việc ban hành nhiều công văn thúc ép xét nghiệm “thần tốc”, “trên diện rộng”, và chính bộ cũng đã “giới thiệu” mức giá đã bị thổi phồng là 470.000 đồng/bộ xét nghiệm tới các tỉnh, các đơn vị liên quan để họ mua của Việt Á.

Dư luận Việt Nam cáo buộc rằng ông Phan Quốc Việt cùng công ty Việt Á không thể dễ dàng lừa dối và bán hàng giá cao nếu không có sự tiếp tay, thậm chí là “bảo kê” của ít nhất là hai bộ Y tế và Khoa học-Công nghệ, bên cạnh đó là sự quảng bá sốt sắng và sai lệch của một loạt các cơ quan truyền thông quan trọng của đảng cộng sản và chính phủ Việt Nam.

Đó là việc Bộ Khoa học-Công nghệ, các báo Điện tử Đảng Cộng sản, Chính phủ, Nhân Dân và một số báo khác của nhà nước Việt Nam vào cuối tháng 4/2020 loan tin rằng bộ xét nghiệm của Việt Á được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chấp thuận.

Nhưng mới đây đã xuất hiện bằng chứng là WHO chưa bao giờ phê duyệt bộ xét nghiệm của Việt Á.