Xăng dầu tăng giá, tàu cá nằm bờ la liệt

Chi phí nhiên liệu để ra khơi đánh cá tăng thêm khoảng 3.776 tỷ đồng/tháng. Giá xăng dầu tăng cao đã khiến 40 – 55% tàu cá phải nằm bờ.

Những tàu cá nhỏ thì nằm bờ; trong khi đó các tàu cá lớn thì thua lỗ.

Nằm bờ vì giá dầu tăng

Ngư dân Phạm Văn Được cho biết: Mọi năm, chi phí mỗi chuyến biển gồm dầu, lương thực, thực phẩm khoảng 25 triệu đồng, nhưng nay giá xăng dầu tăng gấp đôi hoặc gần gấp 3 năm ngoái, thì mỗi chuyến biển như hiện nay phải tốn gấp đôi. Nếu nhổ neo vươn khơi mà không đánh được cá thì coi như chuyến biển đó mất trắng, lỗ nặng.

Vừa cho tàu cập bờ sau một tháng vươn khơi đánh bắt, ngư dân Lê Hiếu (xã Tam Quang, huyện Núi Thành, Quảng Nam) thu được gần 600 triệu đồng từ nghề mành chụp mục. Tuy nhiên, chi phí dầu cho chuyến đi tốn 300 triệu đồng, chưa kể tiền công bạn và tu bổ lại tàu.

“Không những giá xăng dầu tăng cao mà nhiều chi phí khác cũng tăng, ngược lại thu nhập của ngư dân lại tụt giảm. May mắn, chuyến này chúng tôi trúng mùa mực, nếu không chỉ hòa vốn hoặc lỗ…”, ngư dân Hiếu than.

Chi phí tăng gấp đôi, ngư dân thua lỗ

Cà Mau, Bạc Liêu, Kiên Giang có nghề đánh cá phát triển mạnh. Đây là một trong những lĩnh vực kinh tế mũi nhọn của các tỉnh này.

Tuy nhiên, thời gian qua, do giá xăng dầu liên tục tăng cao khiến việc đánh cá của ngư dân vốn đã khó khăn do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, lại chồng chất khó khăn.

Tại cửa Gành Hào, huyện Đông Hải, nơi ngư nghiệp sôi động nhất tỉnh Bạc Liêu, nhiều ngư dân đang lâm vào cảnh thua lỗ.

Toàn huyện có khoảng 600 tàu cá. Nhưng gần 50% chiếc neo bờ chờ xăng dầu hạ nhiệt. Một số ngư dân cố gắng ra khơi, họ chấp nhận rủi ro thua lỗ vì nếu không đi biển thì cũng không có cách nào khác để duy trì cuộc sống.

Ngư dân Liên Văn Lợi cho hay: “Giá xăng dầu tăng ảnh hưởng đến nghề đánh cá. Trong khi đó, nguồn thủy sản ngày một cạn kiệt”. Ngư dân Đặng Quốc Thùy cho biết: “Lúc trước chi phí khoảng 100 triệu đồng thì bây giờ phải đến 200 triệu đồng, lên gần gấp đôi. Việc đánh cá cũng không hề dễ dàng, cá tôm ít hơn trước đây”. Anh Lê Văn Lâm chia sẻ: “Bình thường mỗi ngày đánh cá, ghe anh cần khoảng 120 lít dầu. Vào lúc giá dầu tăng khoảng 21.000 đồng/lít, tuy không nhiều nhưng tôi vẫn còn lời. Nhưng khi dầu tăng cao hơn 25.000 đồng/lít, thì ngư dân cầm chắc thua lỗ”.

Tàu cá “khủng” cũng nằm phơi nắng 

Vào thời gian này những năm trước, cảng cá Đông Hải, phường Đông Hải, TP.Phan Rang-Tháp Chàm (Ninh Thuận), nhộn nhịp suốt ngày đêm nhưng năm nay thưa thớt, hằng trăm tàu cá đang nằm phơi nắng vì giá xăng dầu tăng vọt, chiếm hơn 50% chi phí cho mỗi chuyến ra khơi.

Chỉ tay về đôi tàu cá công suất gần 1.700 CV của gia đình, ông Trần Công Thắng ngậm ngùi: “Hơn 40 năm làm nghề biển nhưng chưa khi nào khó như lúc này. Vừa qua, có nhiều chuyến ra khơi nhưng không có lời vì tất cả đều đổ hết vào xăng dầu…”

Gia đình ông có 4 tàu thường xuyên ra khơi đánh cá, tạo công ăn việc làm cho nhiều người nhưng hiện nay chỉ có 2 tàu hoạt động cầm chừng. Những chiếc còn lại đang thả neo nằm bờ nhiều tháng nay.

“Trước đây mỗi lần ra khơi chỉ tốn khoảng 150 triệu đồng dầu cho 21 ngày trên biển nhưng hiện nay phải mất từ 300-350 triệu đồng…”, ông Thắng giải thích.

Riêng chiếc tàu cá giá gần 10 tỷ đồng của gia đình ông, nếu muốn ra khơi lúc này phải tốn gần 1 tỷ đồng để đổ đầy 30.000 lít dầu.

“Với mức giá trên thì không riêng gì tôi mà nhiều chủ tàu khác cũng thả neo phơi tàu chứ nào dám đánh cược với sóng biển…”, ông Thắng nói.

Cách đó không xa, ông Nguyễn Tâm có 35 năm đi biển cũng lắc đầu ngao ngán. Tàu của ông vừa cập cảng hơn 5 tạ cá chù nhưng chỉ bán được với giá 20.000 đồng/kg. Sau khi trừ hết chi phí, ông lỗ gần 20 triệu đồng.

“Ở nhà thì không kiếm ăn mà ra khơi lại thua lỗ. Hiện nay tôm cá ngày càng khan hiếm, trong khi đó giá bán bấp bênh do sức mua chưa cao sau một năm dịch bệnh… “, ông Tâm buồn giọng.

Chung cảnh ngộ với ông Thắng và ông Tâm, ngư dân Lê Ngọc Anh, đang phải gắng gượng cho tàu ra khơi để giữ chân bạn thuyền. Chuyến biển gần nhất, gia đình ông may mắn lưới được hơn 20 tấn cá. Nếu như mọi năm, số cá trên cũng bán được trên 600 triệu đồng, sau khi trừ chi phí lãi được hơn 100 triệu nhưng năm nay do giá nhiên liệu cao trong khi giá bán cá lại thấp nên coi như chỉ huề vốn, lấy công làm lời.

Tại cảng chỉ có số ít tàu công suất nhỏ đánh cá ven bờ, còn lại trên 50% tàu công suất lớn đều đang nằm bờ phơi nắng.

Ông Lê Văn Tr. chủ một tàu cá ở Phan Thiết cho biết gia đình ông tạm ngưng ra khơi một thời gian và tính toán lại chi tiết hơn chứ đi thì sẽ bị lỗ vốn.

“Biết là ở nhà sẽ không có thu nhập nhưng chúng tôi cũng đã bàn nhiều với anh em ngư dân để xem tình hình rồi tính tiếp. Chủ tàu phải tính toán thật chi li, có lãi mới dám xuất cảng bởi phần dầu và một số nguyên liệu khác đã chiếm hơn nửa chi phí. Nếu chuyến ra biển không gặp được luồng cá thì chủ tàu lỗ chồng lỗ…”. ông Lê Văn Tr. nói.

Theo ghi nhận của PV hiện có nhiều tàu đánh bắt hải sản ở Bình Thuận tạm ngừng ra khơi đánh bắt hải sản vì xăng dầu tăng cao. Theo thống kê của các cơ quan chức năng, toàn tỉnh Bình Thuận hiện có hơn 7.500 tàu đánh bắt hải sản xa bờ.

Dân chúng 2 xã Thuận Hòa và Thuận Minh (huyện Hàm Thuận Bắc) lo lắng trước tình trạng xăng dầu liên tục tăng giá đã kéo theo hàng loạt mặt hàng thiết yếu tăng theo.

Tuy nhiên, giá cả đầu ra cho các mặt hàng nông sản lại thấp vừa bấp bênh, trong khi đó giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật tăng “chóng mặt”.

Còn ông Trần Văn Tùng ở Phan Thiết có chiếc tàu công suất 350 CV, hành nghề kéo đơn vừa kết thúc chuyến biển với chi phí lên đến trên 100 triệu đồng, tăng hơn 30% so với trước, chủ yếu do giá dầu tăng.

“Giá dầu tăng cao quá mà tôm cá ngày càng cạn kiệt. Trong khi đó, giá bán lại bấp bênh, lương nhân công…. cũng cao. Trả hết chi phí, có khi chủ tàu còn thua lỗ. Nếu giá xăng dầu tiếp tục tăng chắc mọi người kiệt sức, bỏ tàu hết”, ông Tùng bày tỏ.

Càng làm càng lỗ

Ngư dân Võ Văn Hữu chủ tàu vỏ thép công suất 822 CV vào bờ sau 15 ngày đánh cá ở vùng biển Hoàng Sa cùng 10 bạn thuyền. Anh Hữu mặt buồn rười rượi, than thở: “Lỗ nặng rồi. Sau chuyến này phải nghỉ thôi”.

Để ra khơi, anh Hữu phải đổ 10.000 lít dầu giá 300 triệu đồng và hơn 20 triệu đồng tiền đá lạnh. Đó là chưa kể thức ăn, nước… Anh chỉ mang vào bờ 8 tấn cá, bán được 100 triệu đồng.

Thương chủ tàu lỗ nặng, bạn thuyền chỉ lấy ít tiền lương gọi là “cho vợ con có cái ăn”. Đa số các chuyến biển của anh và ngư dân Quảng Trị đều bị lỗ. Người ít lỗ vài chục triệu đồng, người nhiều thì vài trăm triệu. Rất ít người hoà vốn.

Chung cảnh ngộ, ngư dân Nguyễn Văn Trọng chủ tàu vỏ thép công suất 829 CV trị giá 15 tỷ đồng.cũng than ngắn thở dài.

Những năm trước giá dầu chỉ 15.000 đồng/lít, nguồn cá nhiều nên ra biển, có tiền trả ngân hàng. Nhưng vài năm gần đây, đặc biệt khi giá dầu tăng cao, ông Trọng lâm cảnh khó khăn. “Không đi biển coi như có lãi. Vì đi biển sẽ lỗ nặng hơn” – ông Trọng mếu máo nói.

Không chỉ ngư dân đánh cá lỗ mà các tàu thu mua cũng bị thất thu, thậm chí bị lỗ. Lý do là nguồn cá giảm, tàu ít ra khơi nên không thu mua được nhiều. Trong khi giá dầu tăng cao mà giá hải sản vẫn như cũ.

Bù lỗ hoài sao chịu xiết!

Ngư dân Ngô Văn Ngọc buồn bã nói: “Thuyền chúng tôi có công suất 45CV, mỗi chuyến ra khơi kéo dài khoảng 3-4 ngày đánh cá gần bờ. Trước kia thuyền tốn khoảng 4 triệu tiền dầu mỗi ngày, nhưng hiện nay đã lên đến 7 triệu. Trước đây giá 1 tấn cá như: cá mú, cá cơm… bán 18 triệu đồng nhưng nay chỉ còn 10 triệu. Từ Tết đến nay, trừ chi phí chúng tôi chỉ thu về khoảng 20 triệu đồng/người, những năm trước là 60 triệu đồng”.

Năm nay thất vụ cá. So với các năm trước, thời điểm này đi 1 ngày đánh được 2 tấn cá, hiện tại muốn đánh được 1 tấn cá các thuyền phải ra khơi 3-4 ngày.

Anh Nguyễn Văn Nam -Thuyền trưởng tàu có 6 thành viên. Các năm trước nghề biển thuận lợi, giá dầu rẻ nên anh Nam mang về cho gia đình khoảng 300 triệu đồng, các thuyền viên lãnh 150 triệu đồng/năm.

Năm nay, từ 3 tháng trở lại đây thuyền anh chỉ chia cho thuyền viên gần 1 triệu đồng/tháng, anh Nam nhận chưa đến 2 triệu đồng.

Bà Nguyễn Thị Châu cho hay: «Các năm trước nghề biển thuận lợi, trung bình mỗi tháng tôi thu mua của bà con khoảng 2-3 tấn cá các loại để nhập đi các chợ đầu mối.

Thời gian gần đây lượng hải sản bắt ít dần cộng thêm họ ít đi do giá dầu tăng, tôi chỉ thu mua được gần 1 tấn cá/tháng. Từ nhỏ đã theo cha đi biển, lớn lên thì đi buôn bán cá, nhưng tôi thấy chưa năm nào ngư dân lại khổ như thế này”.

Là ngư dân ở Nghệ An cập bến ở cảng Cửa Sót để bán cá, ông Trương Quang Quế, (55 tuổi trú tại xã Quỳnh Lập, thị xã Hoàng Mai), chia sẻ: “Chúng tôi thường khai thác thuỷ sản ở ngư trường 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa vừa có thể giữ gìn chủ quyền biển đảo vừa phát triển kinh tế.

Tuy nhiên, thời gian gần đây, giá dầu tăng mạnh, lượng thuỷ sản khai thác ít đi, nhiều ngư dân chán nản, để tàu nằm bờ mà không ra khơi. Tàu chúng tôi có công suất máy 450KW, mỗi tháng tiêu tốn từ 7.000-10.000 lít dầu diesel (khoảng 250 triệu đồng/tháng) cao hơn cùng kỳ các năm trước từ 70-90 triệu đồng.

Tháng 4 và 5 vừa qua, mỗi chuyến ra khơi chúng tôi thu về gần 300 triệu đồng và 500 triệu đồng. Tuy nhiên, tiền dầu chiếm 1/2 cộng thêm tiền lương 8 thành viên là 7-9 triệu đồng/tháng và các khoản phí khác khiến chủ tàu lỗ nặng. Từ ra Tết đến nay, trung bình mỗi tháng chủ tàu phải bù lỗ trên 100 triệu đồng”.

Do thu không đủ chi, ông Nguyễn Sỹ đã bị chủ tàu nợ lương: “Từ 2 tháng trở lại đây, đi biển thua lỗ nên chủ tàu phải nợ lương chúng tôi. Chi phí cho mỗi chuyến đi tăng cao, thu không đủ chi, nhiều tàu, thuyền phải nằm bờ. Những chiếc ra khơi cũng không đủ người, mỗi người phải kiêm thêm nhiều việc “.

Cảng cá Cửa Sót là nơi neo đậu, bốc dỡ hàng hóa cho hàng trăm tàu thuyền đến từ các tỉnh như: Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình… Thời gian gần đây do giá dầu diesel tăng mạnh bên cạnh đó lượng thuỷ sản khai thác được giảm hơn so với cùng kỳ các năm khiến ngư dân gặp rất nhiều khó khăn

Giá xăng dầu tăng cao…như “đánh úp” ngư dân

Hàng chục năm làm nghề dịch vụ biển, ông Bùi Gia Phong ở Nghệ An chưa bao giờ thấy khó khăn như thời gian gần đây. 

Thời gian trước, mỗi tháng ông Phong bán cho các tàu, bè cá ở địa phương hàng nghìn khối dầu mỗi tháng nhưng giờ giảm còn khoảng vài trăm khối.

“Giá xăng dầu cao trong khi cá, tôm… rẻ nên các chủ tàu đều chán nản. Tại vùng biển Quỳnh Phương có vài trăm tàu, bè nhưng giờ chỉ còn vài chiếc hoạt động cầm cự, còn lại đã bán hoặc tiếp tục nằm bờ. Trong đó, nhiều ngư dân buộc phải về nhà nghỉ ngơi hoặc chuyển nghề khác”, ông Phong bộc bạch. Các đại lý dịch vụ càng ế ẩm hơn.

Để ra biển từ 10 đến 15 ngày, mỗi tàu phải dự trữ hàng chục ngàn lít dầu. Hiện, giá xăng tăng liên tục, ngư dân chi thêm khoản tiền rất lớn nên rất khó có lời.

Cùng trong tình cảnh thua thiệt như các ngư dân các nơi, ông Lê Văn Mừng ở Quảng Ninh đang cố, cầm cự với nghề đi biển. Tàu của ông có công suất 150CV hoạt động chủ yếu quanh vùng biển Cô Tô (cách bờ khoảng 30 hải lý), trung bình mỗi chuyến đi khoảng 30 ngày ngốn gần 50 triệu đồng, trong đó tiền dầu chiếm trên 90%.

So với các năm trước, tiền dầu mỗi ngày đi biển của ông Mừng chỉ khoảng 500.000 đồng đến 700.000 đồng thì giá hiện nay đã lên quá cao khoảng 1,3 triệu đến trên dưới 2 triệu đồng/ngày. “Giá dầu tăng đột ngột như “đánh úp” làm cho ngư dân trở tay không kịp”, lão ngư buồn rầu nói. 

Trước đây đi biển còn có lời nhưng giờ hải sản rất thất thường. Chuyến đi biển thuận lợi cũng không có lời nhiều, nếu không may còn lỗ nặng.

Ông Mừng và nhiều ngư dân khác phải chuyển đổi từ bắt sứa biển sang mực, ghẹ…

Mỗi ngày bắt sứa máy tàu chạy liên tục ngốn trên dưới 2 triệu tiền dầu nhưng từ khi chuyển sang câu mực, ghẹ… theo mùa thì giảm được khoảng từ 30 đến 50% chi phí.

Nhưng khổ nỗi giờ vào mùa gió Nam, cá mú giảm nhiều, giá bán cũng giảm trên 60% (giá ghẹ trước đây có lúc lên 350.000 – 400.000 đồng/kg nhưng nay chỉ còn trên 100.000 – 150.000 đồng/kg còn khó bán). Phía Trung Quốc dừng mua càng đẩy ngư dân ở đây vào thế khó chồng khó.

San Hà (tổng hợp)

Nhận báo giá qua email